نقش سیستم‌‌‌‌های مغزی-رفتاری و تیپ‌‌‌‌های صبحی-عصری در پیش‌‌‌‌بینی اختلالات رفتاری دانش‌‌‌آموزان

نویسندگان

1 دانشیار دانشگاه محقق اردبیلی

2 کارشناس ارشد روانشناسی بالینی

3 کارشناس ارشد روانشناسی بالینی

doi
10.22111/jeps.2018.4264
چکیده

  اختلالات رفتاری به شرایطی اطلاق می‌‌‌‌شود که رفتارهای کودک متناسب با سن عاطفی و روانی وی نیست و همواره با عوامل زیستی و شخصیتی در ارتباط بوده است. هدف از پژوهش حاضر، بررسی نقش سیستم‌‌‌‌های مغزی-رفتاری و تیپ‌‌‌‌های صبحی–‌عصری در پیش‌‌‌‌بینی اختلالات رفتاری در دانش‌‌‌‌آموزان دورۀ ابتدایی است. روش پژوهش حاضر از نوع همبستگی بود و نمونۀ پژوهش 180 دانش‌‌آموز دورۀ ابتدایی شامل پایه‌‌‌‌ها‌‌‌‌ی چهارم، پنجم و ششم بودند که به‌صورت نمونه‌‌‌‌گیری در دسترس انتخاب شدند. برای گردآوری داده‌‌‌‌ها از پرسشنامه‌‌‌‌های سیستم‌‌‌‌های مغزی-رفتـاری کارور و وایت، صبحی–‌عصری هورن-‌آستبرگ و اختلال رفتاری راتر(فرم والدین)استفاده شد و داده‌‌‌‌های گرد‌‌‌‌آوری‌شده با استفاده از آزمون‌‌‌‌های همبستگی پیرسون و تحلیل رگرسیون چندگانه مورد تحلیل قرار گرفتند. یافته‌‌ها نشان دادند که اختلالات رفتای با مؤلفۀ حساس به پاداش (01/0 > p، 45/0- = r) و سائق (01/0 > p، 52/0- = r) از سیستم فعال‌‌‌‌سازی رفتاری و مؤلفۀ صبحی- عصری بودن (01/0 > p، 28/0- = r)، رابطۀ منفی؛ اما با مؤلفۀ جستجوی سرگرمی (01/0 > p، 36/0 = r) و حساسیت به تنبیه (01/0 > p، 59/0 = r)، رابطۀ مثبت دارد. همچنین نتایج رگرسیون نشان داد که سیستم بازداری رفتاری می‌‌‌‌تواند اختلالات رفتاری دانش‌‌‌‌آموزان را پیش‌‌‌‌بینی کند. به‌نظر می‌رسد هرچه سیستم بازداری رفتاری فعال‌‌‌‌تر باشد و افراد گرایش به تیپ‌‌‌‌‌های عصری داشته باشند، اختلالات رفتاری بیشتری نمایان می‌‌‌‌شود.