تأثیر آموزش کاهش استرس مبتنی‌بر ذهن‌آگاهی بر سرزندگی تحصیلی، خودتنظیمی تحصیلی و ذهن‌‌آگاهی دانش‌آموزان دبیرستانی

نویسندگان

1 استادیار روان‌شناسی تربیتی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه شهیدباهنر کرمان (نویسنده مسئول)

2 استادیار روان‌شناسی سلامت، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه شهیدباهنر کرمان

3  کارشناس ارشد روان‌شناسی تربیتی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه شهیدباهنر کرمان

doi
10.22111/jeps.2018.4267
چکیده

  هدف پژوهش حاضر، بررسی اثربخشی آموزش کاهش استرس مبتنی‌بر ذهن‌آگاهی بر سرزندگی تحصیلی، خودتنظیمی تحصیلی و ذهن‌‌آگاهی دانش‌‌آموزان دبیرستانی بود. روش پژوهش آزﻣﺎﻳﺸﻲ ﺑﺎ ﻃﺮح پیش‌آزﻣﻮن-ﭘﺲآزﻣﻮن ﺑا گروهﻛﻨﺘﺮل بود. جامعۀ آماری را همۀ دانش‌‌آموزان دختر دورۀ دوم متوسطۀ شهر «رابر» در استان کرمان تشکیل ‌دادند که از بین آن‌ها با استفاده از روش نمونه‌گیری خوشه‌ای تصادفی، 60 دانش‌آموز انتخاب شدند و به روش تصادفی ساده در دو گروه 30 نفری آزمایش و کنترل جایگزین شدند. گروه آزمایش به مدت هشت جلسۀ دو ساعتی آموزش کاهش استرس مبتنی‌بر ذهن‌آگاهی کابات- زین را دریافت کردند و گروه کنترل جریان عادی آموزشی و تحصیلی خود را سپری می‌کردند. هر دو گروه پرسشنامه‌های سرزندگی تحصیلی،راهبردهای یادگیری خودتنظیمی و سیاهۀ ذهن‌آگاهی را قبل و بعد از آموزش به‌عنوان پیش‌آزمون وپس‌آزمون تکمیل کردند. نتایج تحلیل داده‌‌ها با استفاده از روش تحلیل کوواریانس چندمتغیّری(مانکووا) نشان داد که آموزش کاهش استرس مبتنی‌بر ذهن‌آگاهی بر سرزندگی تحصیلی، خودتنظیمی تحصیلی و ذهن‌‌آگاهی دانش‌آموزان تأثیر معنا‌‌داری دارد؛ بنابراین می‌توان نتیجه گرفت که آموزش کاهش استرس مبتنی‌بر ذهن‌آگاهی، روشی اثربخش است و می‌تواند افزایش سرزندگی تحصیلی، خودتنظیمی تحصیلی و ذهن‌آگاهی دانش‌‌آموزان را درپی داشته باشد. یافته‌های این پژوهش با توجه به نقش ذهن‌آگاهی در کاهش آسیب‌های تحصیلی دارای مضامین کاربردی است.