بررسی اثر فاصله انتقال بر ضریب انتشارپذیری کلرید سدیم در خاک ماسه‌ای مطبق‌ افقی و شبیه‌سازی آن با مدل هایدروس دوبعدی

نویسندگان

1 گروه علوم و مهندسی آب ، دانشگاه آزاد اسلامی واحد قائم شهر

2 گروه مهندسی آب و محیط زیست، دانشکده مهندسی عمران، دانشگاه صنعتی شاهرود، شاهرود، ایران

3 گروه علوم و مهندسی آب، واحد قائم‌شهر، دانشگاه آزاد اسلامی، قائم‌شهر

4 گروه مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه کردستان.

doi
10.22125/iwe.2022.162659
چکیده

 انتشارپذیری یکی از مهم­ترین خاصیت‌های قابل اندازه‌گیری محیط متخلخل است. این پارامتر مهم در معادلات جابجایی- انتشار مربوط به انتقال آلاینده در مطالعه آب زیرزمینی استفاده می‌شود. در گذشته ضریب انتشارپذیری برای کل یک محیط متخلخل بصورت یک ضریب ثابت در نظر گرفته می­شد، ولی مطالعات زیادی که در طول چند دهه اخیر انجام شد نشان داده است که انتشارپذیری به پارامترهای زیادی از جمله فاصله انتقال بستگی دارد. از آن جایی که اغلب این مطالعات در محیط­های متخلخل همگن انجام شده است. در این پژوهش به بررسی اثر فاصله­ی انتقال 20 ، 50 و 80 سانتی‌متری بر ضریب انتشارپذیری در یک محیط متخلخل مطبق با دانه‌بندی درشت، متوسط و ریز بصورت آزمایشگاهی پرداخته شد. نتایج بدست آمده در این پژوهش نشان داد در همه فواصل انتقال، حجم آب تخلخل قبل از رسیدن به غلظت نسبی 5/0، به یک رسید و سرعت انتقال آلاینده با افزایش فاصله انتقال کمتر ‌شد که با نتایج سایر مطالعات مطابقت داشت. همچنین مدلسازی عددی به وسیله‌ی مدل عددی هایدروس نشان داد که این مدل توانسته است مقدار ضریب انتشارپذیری را برای فاصله‌های انتقال 20، 50 و 80 سانتی‌متری با خطای RMSE به ترتیب برابر با 061/0، 063/0 و 057/0 محاسبه کند که بیانگر دقت بالای آن در شبیه­سازی و نحوه‌ی حرکت انتقال آلاینده در محیط متخلخل است.