اثرات زیست محیطی توسعه شهری بر آلودگی نیترات در آبهای زیرزمینی گستره گرگان، شمال خاور ایران

نویسندگان

1 گروه زمین شناسی، دانشکده علوم ،دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران

2 شرکت آب و فاضلاب استان گلستان، گرگان، ایران

3 گروه زمین شناسی، دانشکده علوم ،دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، ایران

doi
چکیده

       بیش از ٨٠ درصد آب شرب شهر رو به رشد و پرجمعیت گرگان، از منابع آبهای زیرزمینی (آبخوانهای زیارت، شصت کلا و گرمابدشت) تأمین می‌شود. تجزیه شیمیایی آبهای زیرزمینی گستره گرگان، وجود دو منطقه با غلظت غیر مجاز نیترات ( آبخوان زیارت) را در محدوده  شهری نشان می‌دهد. الگوی تغییرات غلظت کلر در چاههای با تمرکز بالاتر از حدّ نیترات، از الگوی تغییرات غلظت نیترات آب این چاهها تبعیت می‌کند. با وجود قرارگیری آبخوانهای شصت کلا و گرمابدشت در محدوده زمینهای کشاورزی، میزان نیترات این آبخوانها نسبت به آبخوان زیارت پایین‌تر است و عدم تأثیر یا اثر ناچیز کودهای شیمیایی بر آلودگی آبهای شرب این منطقه را نشان می‌دهد. تعیین مقادیر NO3/Cl  و K/Cl، منشأ غلظت غیر مجاز نیترات آبهای زیرزمینی این منطقه را فاضلابهای خانگی نشان می‌دهد. همچنین، قطع درختان جنگلی و توسعه شهر گرگان نیز سبب به هم خوردن چرخه نیتروژن و ورود مقادیر قابل توجهی نیترات به آبهای زیرزمینی منطقه شده است.