تعیین طول بهینه شیار و کاربرد مدل SIRMOD در شبیهسازی آبیاری جویچهای
نویسندگان
1 استادیار پژوهش بخش تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان اصفهان، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، اصفهان، ایران
2 استادیار پژوهش بخش تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان همدان، سازمان تحقیقات، آموزش
3 دانشیار پژوهش، موسسه تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران
doi
10.22125/iwe.2022.158523چکیده
آبیاری سطحی بیشترین سطح آبیاری کل کشور را به خود اختصاص میدهد. بنابراین ارزیابی و مطالعه این سامانه آبیاری بهمنظور بررسی و ارتقای راندمان آبیاری ضروری است. یکی از نرمافزارهای موجود برای طراحی و ارزیابی روشهای آبیاری سطحی مدلSIRMOD است. در این تحقیق مدلهای موجود در بسته SIRMOD مورد ارزیابی قرار گرفت بدین منظور، از 3 سری داده مزرعهای ایستگاههای تحقیقاتی کبوترآباد (اصفهان)، هاشم آباد (مازندران) و زرقان (فارس) بهترتیب با بافت لوم رسی سیلتی، لوم رسی سیلتی و رس سیلتی استفاده شد. ابتدا طول شیار با استفاده از سه روش طراحی فائو، حفاظت خاک آمریکا و واکر - اسکوگربو در مناطق مذکور بررسی و طول مناسب در این مناطق بهترتیب 120، 200 و 100 متر تعیین شد. نتایج بررسی شاخصهای آماری نظیر NRMSE، ME و R2 بین مقادیر اندازهگیری شده و شبیهسازی شده توسط مدلهای موجود درSIRMOD حاکی از دقت بالای این مدلها در پیشبینی پیشروی و پسروی آب در جویچه بود. همچنین نتایج نشان داد که مدل هیدرودینامیک نسبت به دو مدل اینرسی صفر و موج سینماتیک در پیشبینی زمانهای پیشروی و پسروی دارای دقت بالاتری است. براساس نتایج این پژوهش، بیشترین خطای این مدلها مربوط به تخمین میزان رواناب بهمیزان 5 درصد و کمترین آن مربوط به مقدار نفوذ به میزان 7/2 درصد تعیین شد. بنابراین مدلهای موجود در بستهی SIRMOD میزان نفوذ تجمعی در خاک را با دقت بالاتری نسبت به میزان رواناب برآورد میکنند. نتایج کلی این تحقیق نشان داد که نرم افزارSIRMOD در شرایط آبیاری جویچهای از کارآیی مناسبی برخوردار است و استفاده این ابزار قدرتمند توصیه میشود.