تحلیل راهبردی وضعیت اجتماعی - اقتصادی مناطق مرزی بر قاچاق کالا مطالعه موردی: استان بوشهر

نویسندگان

1 دانشیار جغرافیا، دانشگاه کاشان، کاشان، ایران

2 دانشجوی دکتری جغرافیا، باشگاه پژوهشگران جوان، دانشگاه آزاد اسلامی واحد کاشان، کاشان، ایران

3 دانشجوی دکتری جغرافیا و برنامه‌ریزی روستایی، دانشگاه پیام نور تهران، تهران، ایران

doi
چکیده

توسعه بدون برنامه و یک سویه در پهنه سرزمین، بسیاری از ظرفیت‌های کشور را بدون استفاده گذاشته و مشکلات بسیاری را در سطوح مختلف به وجود آورده و موجب افزایش نابرابری‌های فضایی، اجتماعی و اقتصادی در سطح کشور شده است. از این رو، استفاده از دیدگاه آمایش‌ سرزمین‌ به‌ توازن‌ توسعه‌ اجتماعی‌ ـ اقتصادی‌ مناطق‌ مختلف‌ کمک‌ کرده‌ و از قاچاق کالا که یکی از پیامدهای شوم توسعه ناموزون و ناعادلانه است جلوگیری می­نماید. این پژوهش با روش مطالعه‎ی کتابخانه­ای و پیمایشی با استفاده از ابزار پرسش‎نامه انجام شده است. بر این اساس با استفاده از مدل سوات (SWOT) موقعیّت کنونی استان بوشهر مطالعه و نقاط قوّت، ضعف، فرصت­ و تهدید بررسی شده و درنهایت، راهکارهای رسیدن به اولویت‌های مبتنی بر جهت‎گیری‌های توسعه پایدار ارائه شده است. جامعه‎ی آماری مورد بررسی، کارشناسان 11 اداره و سازمان­ مرتبط با قاچاق کالا در مناطق مرزی استان­ بوشهر را در برمی­گیرد. حجم نمونه تعداد 55 نفر تعیین شد. نتیجه اینکه؛ راهکارهای آمایشی برای کاهش قاچاق کالا از طریق بهبود وضعیت اقتصادی – اجتماعی مرزنشینان ارائه شد و اولویت اول برای استان راهبرد تغییر جهت هوشمندانه ارائه گردید. به طوری که این استراتژی‌ها شامل: ایجاد پایانه‌های صادرات محصولات زراعی با توجه به شرایط ممتاز بازرگانی بین المللی، بهبود و ساماندهی مسیرهای ترانزیت کالا با استفاده از موقعیت اقتصادی و ژئواستراتژیک استان، تقویت تعاونی­ها و بازارچه­های مرزی به منظور کاهش اقتصاد زیرزمینی، ایجاد صنایع کوچک و روستایی به منظور کاهش فقر و محرومیت و توزیع بهینه امکانات و منابع به منظور نگهداشت نیروی متخصص بومی در استان می‌باشد.