شبیه‌سازی رفتار آب زیرزمینی و پیش‌بینی نوسانات سطح آب زیرزمینی با اعمال سناریوی مدیریتی در آبخوان دشت نهاوند، استان همدان

نویسندگان

1 دانش آموخته کارشناسی ارشد مهندسی منابع آب، دانشگاه بوعلی سینا، همدان

2 هیئت علمی، گروه مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه بوعلی سینا ، همدان، ایران

3 دکتری علوم مهندسی آب - منابع آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران

doi
10.22125/iwe.2022.158529
چکیده

سفره­های آب زیرزمینی منبع تامین آب مورد نیاز کشور طی سال­های اخیر بوده و استفاده از مدل­های شبیه­سازی به­منظور مدیریت مناسب آبخوان ضروری می­باشد. در این مطالعه تغییرات سطح ایستابی آبخوان نهاوند با مدل کامپیوتری GMS در حالت پایدار برای مهر ماه 85 و در حالت ناپایدار برای 9 سال از مهر 1385 تا مهر 1394 شبیه­سازی شد. برای واسنجی مدل از داده‌های اندازه­گیری شده چاه‌های پیزومتری سال­های 1394 تا 1395 استفاده گردید. تخمین پارامترهای هیدرودینامیکی آبخوان با استفاده از پکیج PEST با تطابق ارتفاع سطح ایستابی اندازه گیری شده و بدست آمده از اجرای مدل انجام پذیرفت. نتایج مدل شامل شبیه­سازی تغییرات سطح ایستابی آبخوان دشت نهاوند بدون و با اعمال 3 سناریوی مدیریتی کاهش میزان برداشت از چاه­های بهره­برداری در 10 سال آینده می‌باشد. نتایج نشان داد که کاهش برداشت کمتر از 10 درصد نمی تواند روند نزولی تراز آبخوان را متوقف نماید. مقدار کاهش 30 درصدی دبی بهره­بردای منجر به ایجاد شرایط ثابت و کاهش بیش از آن تا مقدار 50 درصد قادر به جبران کسری مخزن در دوره­ای بلند مدت است. در نهایت نقشه پهنه­بندی و افت سطح آب زیرزمینی در نرم­افزار GIS رسم شد. نتایج نشان داد که سطح آب زیرزمینی در نواحی مختلف دشت 5/1 تا 13 متر و به طور متوسط در کل آبخوان 7/5 متر طی دوره مطالعاتی کاهش پیدا کرده است.