برآورد قدرت انفجارهای هسته‌ای سمیپالاتینسک با استفاده ازموج P لرزه‎‌نگاشتهای SRO مشهد

نویسندگان

1 مؤسسه ژئوفیزیک، دانشگاه تهران، تهران، ایران

2 مؤسسه ژئوفیزیک دانشگاه تهران، تهران، ایران

3 مؤسسه ژئوفیزیک، دانشگاه تهران، تهران، ایران

doi
چکیده

      استفاده از موج P در برآورد قدرت انفجارهای هسته‌ای زیر‌زمینی، اجتناب ناپذیر است، چرا که  این موج، تنها موجی  است که در یک انفجار، به‌یقین تولید می‌شود.  در بعضی شرایط، ممکن است فازهای دیگر مانند Lg  ثبت نشوند. با توجه به اینکه مقدار کمی از کل انرژی یک انفجار هسته‌ای به موج کشسان تبدیل می‌شود،  بنابراین کالیبره کردن،  جزء جدایی ناپذیر  برآورد قدرت انفجارهای هسته‌ای زیر زمینی است. از سوی دیگر، مقدار موج کشسان تولید شده در یک انفجار، وابسته به محیط در برگیرنده انفجار می باشد که این موضوع نیز  بر لزوم کالیبره کردن هر محل انفجار تأکید می‌‌کند. در این مقاله، از میان حدود 50 لرزه‎نگاشت، تعداد 25 لرزه نگاشت مؤلفه قائم کوتاه دوره مربوط به انفجارهای هسته ای زیرزمینی سمیپالاتینسک که در ایستگاه SRO (Seismic Research Observatory) مشهد ثبت گردیده است مورد پردازش قرار گرفت. در این نگاشتها،  قدرت انفجار  معلوم و نسبت سیگنال به نوفه، بالا بوده است. با توجه به اینکه تنها یک ایستگاه گیرنده در دسترس است و نمی‌توان اثر پدیده تمرکز/واتمرکز را از بین برد، بنابراین منطقی به‌نظر می‌رسد که از رابطه دامنه -  قدرت به جای بزرگی-  قدرت استفاده شود، هرچند رابطهء  بزرگی-  قدرت نیز محاسبه شده است. استفاده از دامنه فاز ”b“ به دلیل آلودگی کمتر با فاز pP ،پاسخ مناسب‌تری نسبت به ” بیشینه دامنه  برای چند ثانیه اول“ به‌دست داده و در نتیجه استفاده از فاز“b”  برای برآورد قدرت انفجارهای هسته‎‌ای توصیه می‌‎شود. در این مطالعه، برای به‌دست آوردن رابطه دامنه- قدرت از روش کمترین مربعات استفاده شده است. رابطه به‌دست آمده چنین است:   log(A) = 0.807 log(Y) + 1.049, R2 = 0.8014