کانی سازی و نحوه تشکیل کانسار نوع رگه ای (نیکل – کبالت – آرسنیک – بیسموت و عناصر پایه) بایچه باغ(شمال باختری زنجان – ایران)

نویسندگان

1 پژوهشکده علوم زمین، سازمان زمین‌شناسی و اکتشافات معدنی کشور، تهران، ایران

2 دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تهران شمال، تهران، ایران

doi
چکیده

منطقه معدنی بایچه باغ  در شمال تکاب‌، از دیدگاه چینه‌نگاری شامل سنگهای گنیس‌، آمفیبولیت‌، شیست و  سنگهای فرامافیک پرکامبرین است که به‌طور  دگر‌شیب توسط واحدهای سنگی  آتشفشانی - آتشفشانی آواری و رسوبات وابسته از زمان ترشیری و کواترنری پوشیده شده‌اند.      سنگهای آتشفشانی به دو گروه ریولیتی و آندزیتی تقسیم شده و گروه سنگهای ریولیتی میزبان اصلی کانسار بایچه باغ است. پاراژنز کانی شناختی این کانسار شامل کانه‌های مس ، سرب ، روی ، نیکل ، کبالت و بیسموت است که در 9 رگه اصلی و تعدادی رگچه های فرعی تشکیل شده اند. شرایط فیزیکو - شیمیایی سیالهای کانه‌دار حاکم بر کانی‌سازی ، با مطالعه میانبارهای سیال کنترل شده و پارامترهای وابسته به‌دست آمده به شرح زیر است : گستره دمای همگن شدگی (TH) از 212 تا  470 درجه سانتی‌گراد. شوری (معادل درصد کلرید سدیم) حدود 25 درصد. فشار به‌دام افتادگی سیال از 50 تا 800 بار. فرایندهای زایشی کانه ها در کانسار بایچه باغ ، بر اساس ماهیت سنگهای ماگمایی میزبان ، مجموعه کانه‌های معدنی و داده های دماسنجی به مانند کانسارهای گرمابی نوع رگه ای پنج عنصری بوده و در ارتباط با بازچرخش مواد کانه و انتقال سیالهای کانه‌دار صورت گرفته است. این سیالهای در راستای بازچرخش در سنگهای میزبان مجاور‌، سنگهای فرابازی و بازی پی سنگ قدیمی در ژرفای زیاد را نیز شسته و در شرایط  مناسب‌، کانه های معدنی را در فضاهای ناشی از گسلش رسوب داده‌اند.