بهینه سازی روش‌های توسعه کم اثر (LID) در کنترل کمی و کیفی سیلاب‌های شهری با لحاظ اثرات تغییر اقلیم با استفاده از الگوریتم‌های بهینه ساز چندهدفه

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری، گروه مهندسی آب و سازه‌های هیدرولیکی، دانشکده مهندسی عمران، دانشگاه سمنان

2 مهندسی آب و سازه های هیدرولیکی، دانشکده مهندسی عمران، دانشگاه سمنان، سمنان، ایران

doi
10.22125/iwe.2022.158537
چکیده

مدیریت کمی و کیفی رواناب قسمتی از شهر کرج با کاربرد بهینه­سازی روش‌های توسعه کم  اثر (LID) در شرایط پایه و تغییر اقلیم بررسی شده است. جهت ارزیابی اثرات تغییر اقلیم، مدل CanESM2 با دوره‌ی پایه (2005-1985) و دوره آتی (2040-2020) تحت سناریوهای RCP2.6 و RCP8.5 استفاده شده است. مدل‌سازی هیدرولیکی و هیدرولوژیک توسط نرم‌افزار SWMM انجام پذیرفته و با الگوریتم‌های چندهدفه ازدحام ذرات (MOPSO) و ژنتیک چندهدفه با مرتب­سازی نامغلوب (NSGA-II)  تلفیق‌ شده است. تعداد 37 زیرحوضه و پنج نوع LID به الگوریتم‌ها معرفی شده است. جهت مقایسه و ارزیابی الگوریتم‌ها، هشت سناریو تعریف شد. در شرایط پایه، با اعمال الگوریتم‌های NSGA-II و MOPSO به ترتیب 2/21 و 3/20 درصد کاهش حجم آب‌گرفتگی در داخل حوضه، 1/59 و 4/58 درصد کاهش غلظت مواد جامد معلق (TSS)، 6/16 و 7/12 درصد کاهش غلظت آلاینده نیتروژن کل (TN) و 7/29 و 7/28 درصد کاهش غلظت آلاینده سرب (Pb) در خروجی حوضه صورت پذیرفته است. راه‌حل ارئه شده توسط الگوریتم‌ها در شرایط تغییر اقلیم، از نظر کمیت سیلاب مشابه شرایط پایه است. غلظت TSS و با شرایط سناریوی RCP2.6، به ترتیب کاهشی برابر با 5/59 و 2/55 درصد و در شرایط سناریوی RCP8.5، به ترتیب 6/59 و 8/55 درصد به­دست آمد. برای TN، در شرایط سناریوی RCP2.6، این مقادیر به ترتیب 4/17 و 4/13 درصد و در سناریوی RCP8.5، به ترتیب 6/17 و 5/13 درصد کاهش داشته­اند.  Pb در شرایط سناریوی RCP2.6، به ترتیب با 1/30 و 7/29 درصد و در سناریوی RCP8.5، با 9/30 و 4/30 درصد کاهش داشته است.