فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

       در ناحیه ده‏‌سرد سنگهای آتشفشانی- رسوبی ژوراسیک بالایی تا کرتاسه زیرین در بخش جنوبی زون سنندج- سیرجان و در جنوب کرمان رخنمون دارد. این مجموعه شامل تناوبی از روانه های گدازه‏ای (بازالت، ‏آندزیت بازالتی و تراکی‏ آندزیت بازالتی)، مواد آذرآواری (انواع گوناگون توف و برش‌) و سنگهای رسوبی  (آهک و شیل) است.  گدازه‌‎های ده‏‌سرد از نظر کانی‏‌شناسی، شامل میکروفنوکریست‏‌های پلاژیوکلاز و کلینوپیروکسن است که در یک زمینه دانه‏‌ریز از همین کانیها به همراه کانیهای فرعی اپاک و آپاتیت قرار گرفته‌‏اند. حضور بافتهای غیر تعادلی در گدازه‌های ده‌‏سرد، در قالب تغییرات سریع فشار ماگمایی قابل توجیه است.        سنگهای آذرآواری در منطقه کمتر معمول بوده و به طور کلی از نوع توف بلوری _ سنگی هستند. بلور‏ها بیشتر از پلاژیوکلاز، و قطعات سنگی بیشتر دارای ترکیب آندزیت بازالتی و تراکی ‏آندزیت بازالتی می‌‏باشند. مطالعات سنگهای رسوبی، نشانگر تشکیل آنها در یک منطقه کم عمق دریایی است.  بازالتهای ده‏‌سرد از عناصر با پتانسیل یونی پایین (K, Rb, Sr, Ba  و +Th) غنی شدگی و از عناصر با پتانسیل یونی بالا (Cr ،Y ،P ،Ce  و Nb) تهی شدگی را در مقایسه با  MORB  نوع عادی نشان می‌‏دهند. بر اساس داده‏‌های زمین شیمیایی نمودارهای عناصر جزیی و کمیاب، بازالتهای ده‏‌سرد از نوع تولئیتی حدواسط هستند. استفاده از نمودار‏های عنکبوتی (بهنجار شده نسبت به کندریت و MORB) نشانگر شباهتهایی میان بازالتهای ده‏‌سرد و انواع بازالتهای وابسته به زون فرورانش و در لبه فعال قاره‌ای و همچنین درون صفحه‌‏ای است. با توجه به این امر، یک محیط کافتی بر روی یک پوسته حدواسط اقیانوسی - قاره ای “خارج از محور بازشدگی” برای تشکیل روانه‏‌های بازالتی ده‌‏سرد نیز می‌تواند پیشنهاد ‏می‌شود. در چنین محیطی، ماگماهای حاصل، از لحاظ ترکیبی شباهتی به ماگماهای محور بازشدگی ندارند؛ اما ممکن است شباهتهایی با آتشفشانهای درون صفحه‌ای از نوع کوههای زیر دریایی از خود نشان دهند.