اثر تنش کم آبی بر کار آیی مصرف آب ارقام کلزا (Brassica napus L.) در شرایط مشهد
نویسندگان
1 مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی خراسان رضوی، ایران
2 گروه زراعت، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد مشهد، مشهد، ایران
3 دانشگاه آزاد اسلامی، واحد مشهد، مشهد، ایران
doi
10.22067/jag.v2i3.7662چکیده
تنش خشکی یکی از عوامل کاهش عملکرد دانه و درصد روغن در کلزا (Brassica napus L.) می باشد. کارآیی مصرف آب کلزا در پاسخ به محدودیت آب در سال زراعی 89-1388 مورد بررسی قرار گرفت. به این منظور آزمایشی با طرح بلوک های کامل تصادفی و با سه تکرار در ایستگاه تحقیقات طرق مشهد در استان خراسان رضوی اجرا شد که در آن مبنای آبیاری دو سطح تامین نیاز آبی شامل 80 میلی متر تبخیر از تشتک تبخیر کلاس A برای شرایط عدم تنش و 120 میلی مترتبخیر از تشتک تبخیر کلاس A برای شرایط تنش قرار گرفت. تیمارهای رقم شامل هایولا401، هایولا330 ، پارک لند، گلد راش، بی پی18 و لندریس بودند. میانگین کارآیی مصرف آب در شرایط تنش 6/6 کیلوگرم بر متر مکعب آب با مصرف 3/3412 متر مکعب آب و در شرایط عدم تنش 5/4 کیلوگرم بر متر مکعب آب با مصرف 3/4612 متر مکعب آب بود. بیشترین کارآیی مصرف آب مربوط به رقم هایولا 401 با کارآیی4/7 کیلوگرم بر متر مکعب آب در شرایط تنش و کمترین مربوط به رقم گلد راش با کارآیی 6/2 کیلوگرم بر متر مکعب در شرایط عدم تنش بود. کارآیی مصرف آب در تولید روغن در ارقام مورد آزمایش تفاوت معنی دار داشت. به طوری که رقم هایولا 401 با 28/0 کیلوگرم روغن بر متر مکعب آب در شرایط عدم تنش بیشترین کارآیی و رقم بی پی 18 با 06/0 کیلوگرم روغن بر متر مکعب آب در شرایط تنش کمترین کارآیی را داشت. نتایج نشان داد که تنش کم آبی توانسته کارآیی مصرف آب را در ارقام تحت آزمایش در تولید ماده خشک و دانه به طور معنی دار افزایش دهد، اما تنش خشکی عملکرد روغن و کارآیی مصرف آب در تولید روغن در ارقام را بطور معنی داری کاهش داد.