پایش تغییرات سطح آب زیرزمینی با استفاده از ماهوارهGRACE و GLDAS در استان کرمانشاه

نویسندگان

1 استادیار گروه مهندسی آب، دانشکده علوم و مهندسی کشاورزی، دانشگاه رازی، کرمانشاه

doi
10.22125/iwe.2022.150736
چکیده

پایش آبهای زیرزمینی از دیرباز به عنوان یکی از منابع اصلی تامین آب کشاورزی مورد توجه بوده‌است. در این راستا برداشت بی رویه از این منبع خدادادی و نیز احداث چاه‌های غیرمجاز و کمبود بارشها سبب افت سطح آب در بسیاری از آبخوان‌های کشور شده‌است. دشت‌های استان کرمانشاه با داشتن شرایط آب و هوایی خوب و خاک حاصلخیز از قطبهای کشاورزی و باغداری ایران است. از اینرو در این پژوهش داده‌های چاه‌های پیزومتری  در دوره 1360-1397و داده‌های ماهواره GRACE با رزولوشن یک درجه در دوره 2002 تا 2020 با روش‌های JPL,GFZ و CSRبرای بررسی تغییرات سطح آب زیرزمینی آبخوان‌های استان کرمانشاه‌ استفاده‌گردید. مقدار رطوبت خاک، آب حاصل از پوشش گیاهی و آب حاصل از ذوب برف با استفاده از ماهوارهGLDAS با وضوح یک درجه از محیط محاسبات ابری گوگل ارث اینجین استخراج گردید. نقشه‌های پهنه‌بندی کلیه آبخوان‌های استان برای سالهای 1395 و 1397 با روش کریجینگ در نرم‌افزار ARC GIS رسم‌گردید که نتایج نشان داد تعدادی از آبخوان‌ها از جمله حسن آباد- شیان و سنجابی و دینه‌ور در شرایط بحرانی هستند. داده‌های درازمدت ماهانه و سالانه تراز آب آبخوان‌ها برای دشتهای مختلف با توجه به مساحت‌های موثر آنها نیز به روش تیسن محاسبه و نمایش داده شده‌است. نقشه تغییرات رطوبت خاک، تبخیر-تعرق واقعی، بارش تجمعی استان کرمانشاه توسط ماهوارهTERRA که دارای رزولوشن 04/0 معادل تقریبا 4 کیلومتر در 4 کیلومتر است استخراج گردید که تغییرات این پارامترها را در دسامبر 2019 نشان می‌دهد. مقادیر تغییرات سطح آب‌زیرزمینی TWS با کسر مقادیر رطوبت خاک، آب حاصل از پوشش گیاهی و آب حاصل از ذوب برف در مقابل داده‌های مشاهداتی آبخوان رسم‌گردید.