بررسی روش‌های تعیین ضریب چولگی منطقه‌ای حداکثر دبی لحظه‌ای در استان آذربایجان شرقی

نویسندگان

1 دانشگاه ارومیه

2 دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری

3 دانشگاه ارومیه

4 گروه مهندسی آب دانشگاه ارومیه

doi
10.22125/iwe.2022.150763
چکیده

در تعیین دبی با دوره­های بازگشت مختلف، لازم است که ضریب چولگی با دقت قابل قبول مورد استفاده قرار گیرد. برآورد چولگی جامعه در مناطق مختلف، با روش­های مختلفی همچون چولگی توزین­یافته و چولگی تعمیم­یافته بهبود می­یابد. هدف از این تحقیق تعیین ضرایب چولگی با روش­های مختلف و معرفی بهترین روش تعیین آن ضرایب در استان آذربایجان شرقی است. استان آذربایجان شرقی دارای سه منطقه هیدرولوژیک متفاوت است. شمال استان جزء حوضه‌ آبریز ارس، مرکز استان جزء حوضه آبریز دریاچه‌ی ارومیه و قسمتی از جنوب استان جزء حوضه‌ی آبریز سفیدرود می­باشد. در این تحقیق از روش­های مختلف ضریب چولگی تعمیم­یافته استفاده گردید. در مطالعه حاضر، ضرایب چولگی تعمیم­یافته به چهار روش ضریب چولگی تعمیم­یافته بدون در نظر گرفتن مناطق هیدرولوژیک، ضریب چولگی تعمیم‌یافته با در نظر گرفتن مناطق هیدرولوژیک، ضریب چولگی نااریب و ضریب چولگی توزین­یافته برای مناطق هیدرولوژیک سه‌گانه و 62 ایستگاه مشاهداتی طی دوره­های مورد مطالعه برآورد گردید. بر اساس نتایج به دست آمده بر اساس تجزیه و تحلیل مقادیر RMSE با استفاده از روش­های مختلف می­توان روش وزن­دهی به ضریب چولگی با مقدار میانگین 104/0 را به عنوان روش برگزیده در استان آذربایجان شرقی پیشنهاد نمود. همچنین نتایج حاصل از محاسبه ضرایب نش – شاتکلیف و مجذور میانگین مربعات خطای نسبی نشان داد روش وزن­دهی بهترین روش محاسبه ضریب چولگی است.