امکان‌سنجی کاربرد رویکرد بیوفیلیک در بهبود محورهای پیاده شهر آمل (مطالعه موردی: پل دوازده چشمه، پیاده‌پل معلق و خیابان انقلاب آمل)

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری برنامه‌ریزی شهری، گروه جغرافیا، دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران

2 دانشیار برنامه‌ریزی شهری، گروه جغرافیا، دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران

3 دکترای تخصصی برنامه‌ریزی شهری، گروه جغرافیا، دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران

doi
10.22108/sppl.2025.145238.1847
چکیده

پژوهشگران و مدیران شهری در سال‌های اخیر به شهرگرایی بیوفیلیک، به‌عنوان رویکردی نوین در طراحی و برنامه‌ریزی شهری، با هدف ارتقای کیفیت زیست‌محیطی و افزایش تعامل انسان با طبیعت، توجه داشته‌اند. پژوهش حاضر با هدف تدوین استراتژی‌های مؤثر برای پیاده‌سازی الگوی بیوفیلیک در محورهای پیاده بافت مرکزی شهر آمل انجام گرفته است. روش تحقیق از نوع ترکیبی است که مبتنی بر گردآوری داده‌های کتابخانه‌ای، اسنادی و میدانی بوده و با بهره‌گیری از مدل SWOT به شناسایی نقاط قوت، ضعف، فرصت و تهدیدهای پیش‌رو پرداخته است. در ادامه، برای اولویت‌بندی راهبردها از ماتریس برنامه‌ریزی استراتژیک کمی (QSPM) استفاده شد. نتایج تحقیق نشان می‌دهد که تعیین حریم بستر طبیعی رودخانه، طراحی مناسب پیرامون آن و ارتقای کیفیت اکولوژیکی و بصری فضاهای شهری، اولویت اصلی در مسیر تحقق شهر بیوفیلیک در آمل است. این راهبردها می‌توانند ضمن ارتقای کیفیت محیطی، به افزایش حس تعلق شهروندان، پایداری اکولوژیکی و بهبود کیفیت زندگی شهری در برابر چالش‌های زیست‌محیطی فراهم آورد.