بررسی عوامل تعیین‌کننده قیمت زمین و مسکن در شهر کرمانشاه

نویسندگان

1 دانشیار گروه معماری و شهرسازی، دانشگاه ایلام، ایلام، ایران

2 دانشجوی کارشناسی ارشد جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشگاه ایلام، ایلام، ایران

doi
10.22108/sppl.2025.146238.1856
چکیده

زمین و مسکن به‌عنوان بخش‌های پیشرو اقتصاد، در طول زمان همواره با نوسان‌های فراوان در عرضه و تقاضا و قیمت روبه‌رو بوده‌اند؛ به طوری که نوسان قیمت زمین و مسکن از جمله مشکلات اساسی در بازار و اقتصاد در نظر گرفته می‌شود. از طرف دیگر، مطالعه و تحلیل فضایی تغییرات قیمت زمین و مسکن در سطح نواحی شهری و درک ارتباط فضایی بین نواحی مختلف شهری، به درک بهتر، نوسانات قیمت زمین و مسکن کمک می‌کند. پژوهش حاضر با هدف بررسی عوامل مؤثر بر قیمت زمین و مسکن در شهر کرمانشاه انجام گرفته است. برای دسترسی به هدف مذکور از تکنیک مدل‌سازی معادلات ساختاری (SEM) با رویکرد حداقل مربعات جزئی (PLS) در نرم‌افزار Smart Pls استفاده شده است. نتایج مربوط به ضرایب مهم‌ترین عوامل تأثیرگذار بر قیمت زمین و مسکن در شهر کرمانشاه نشان می‌دهد که در شاخص اقتصادی بورس بازی و دلالی (با ضریب 611/0) و سرمایه‌گذاری بخش خصوصی (با ضریب600/0)، در شاخص مدیریتی اعطای خدمات و تسهیلات مالی (با ضریب 709/0) و صدور پروانه‌های ساخت (با ضریب 707/0)، در شاخص اجتماعی شلوغی و تردد (با ضریب 740/0) و تمرکز قشر خاص اجتماعی (با ضریب 684/0)، در شاخص کالبدی - فضایی فاصله از مرکز شهر (با ضریب 888/0)، تراکم ساختمانی (با ضریب 822/0)، فاصله از خیابان‌ها و معابر اصلی (با ضریب 780/0) و قرارگیری در جهت توسعه شهر (با ضریب 766/0)، همچنین در شاخص مربوط به ملک عوامل درجه تمرکز جمعیتی (با ضریب 780/0)، داشتن پارکینگ و آسانسور (با ضریب 733/0)، تعداد طبقات (با ضریب 699/0) و قدمت ساختمان (با ضریب 672/0)، به‌عنوان مؤثرترین عوامل در قیمت زمین و مسکن در شهر کرمانشاه بوده‌اند. نتایج کلی گویای این است که شاخص‌های مربوط به ملک (با ضریب 867/0)، شاخص‌های کالبدی - فضایی (با ضریب 753/0)، شاخص‌های اقتصادی (با ضریب 622/0)، شاخص‌های مدیریتی (با ضریب 523/0) و شاخص‌های اجتماعی (با ضریب 468/0)، به ترتیب به‌عنوان مهم‌ترین عوامل تعیین‌کننده قیمت زمین و مسکن در شهر کرمانشاه بوده‌اند.