رابطه سبک‌های فرزندپروری و سبک‌های انضباطی با جرأت‌ورزی دانش‌آموزان

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناس ارشد تحقیقات آموزشی دانشگاه سیستان و بلوچستان

2 دانشیار دانشگاه سیستان و بلوچستان

3 دانشیار دانشگاه سیستان و بلوچستان

doi
10.22111/jeps.2016.2776
چکیده

جرأت‌ورزی یکی از مؤلفه‌های مهم روابط و مهارت‌های اجتماعی است که می‌تواند تحت‌تأثیر عوامل مختلف از جمله سبک‌های فرزندپروری و انضباطی قرار بگیرد. در این راستا، پژوهش حاضر با هدف بررسی رابطة بین سبک‌های فرزندپروری و سبک‌های انضباطی مدیران و معلمان با جرأت‌ورزی دانش‌آموزان انجام گرفت. روش پژوهش توصیفی- همبستگی (از نوع رگرسیون) بود که از بین دانش‌آموزان دورة متوسطة دوم شهر زابل در سال تحصیلی 1395-1394 به شیوة نمونه‌گیری تصادفی- طبقه‌ای متناسب با حجم تعداد390 دانش‌آموز از طریق سه پرسش‌نامة سبک‌های فرزندپروریدیانابامریند (1972)، جرأت‌ورزی گمبریل و ریچی (1975) و سبک‌های انضباطی درک شدة مدیران و معلمان رمضانی (1389) مورد مطالعه قرار گرفتند. برای تجزیه‌و‌تحلیل داده‌های پژوهش از ضریب همبستگی پیرسون و رگرسیون چندگانه استفاده شد. یافته‌ها نشان داد بین سبک فرزندپروری سهل‌گیرانه با جرأت‌ورزی، رابطه‌ای وجود ندارد (05/0p>)؛ اما بین سبک فرزندپروری مقتدرانه با جرأت‌ورزی رابطة مثبت و معنادار و بین سبک فرزندپروری مستبدانه با جرأت‌ورزی رابطة منفی معناداری وجود دارد (01/0p<). نتایج رگرسیون نیز نشان داد که سبک‌های‌ فرزندپروری 9/50 درصد از واریانس جرأت‌ورزیرا تببین می‌‌کنند. یافتة‌ دیگر این مطالعه نشان داد که بین سبک انضباطی غیرمداخله‌ای با جرأت‌ورزی، رابطه‌ای وجود ندارد (05/0p>)؛ اما بین سبک انضباطی مشارکتی با جرأت‌ورزی رابطة مثبت و معنادار و بین سبک انضباطی مستبدانه با جرأت‌ورزی، رابطة منفی و معنادار وجود دارد (01/0p<). نتایج رگرسیون نیز نشان داد، سبک‌های‌ انضباطی 3/54 درصد از واریانس جرأت‌ورزیرا تببین می‌‌کنند. بر‌اساس یافته‌ها، برگزاری دورة‌ فرزندپروری برای والدین و دورة سبک‌های انضباطی برای مدیران و معلمان مدارس، به‌منظور افزایش جرأت‌ورزی دانش‌آموزان پیشنهاد می‌شود. جرأت‌ورزی یکی از مؤلفه‌های مهم روابط و مهارت‌های اجتماعی است که می‌تواند تحت تاثیر عوامل مختلف از جمله سبک‌های فرزندپروری و انضباطی قرار بگیرد. در این راستا، پژوهش حاضر با هدف بررسی رابطه بین سبک‌های فرزندپروری و سبک‌های انضباطی مدیران و معلمان  با جرأت‌ورزی دانش‌آموزان انجام گرفت. روش پژوهش توصیفی-همبستگی (از نوع رگرسیون) بود که از بین دانش‌آموزان دوره متوسطه دوم شهر زابل در سال تحصیلی 95-1394 به شیوه نمونه‌گیری تصادفی-طبقه‌ای متناسب با حجم تعداد390 دانش‌آموز از طریق سه پرسشنامه سبک های فرزندپروری دیانا بامریند (1972)، جرات ورزی گمبریل و ریچی (1975) و سبک های انضباطی درک شده  مدیران و معلمان رمضانی (1389) مورد مطالعه قرار گرفتند. برای تجزیه و تحلیل داده‌های  پژوهش از ضریب همبستگی پیرسون و رگرسیون چندگانه استفاده شد. یافته‌ها نشان دادبین سبک فرزندپروری سهل‌گیرانه با جرات‌ورزی رابطه‌ای وجود ندارد (05/0p>). اما بین سبک فرزندپروری مقتدرانه با جرات‌ورزی رابطه مثبت و معنادار و بین سبک فرزندپروری مستبدانه با جرات‌ورزی رابطه منفی معناداری وجود دارد (01/0p<). نتایج رگرسیون نیز نشان داد که سبک‌های‌ فرزندپروری 9/50 درصد از واریانس جرات‌ورزی را تببین می‌‌کنند. یافته‌ دیگر این مطالعه نشان داد که بین سبک انضباطی غیرمداخله‌ای با جرات‌ورزی رابطه‌ای وجود ندارد (05/0p>). اما بین سبک انضباطی مشارکتی با جرات‌ورزی رابطه مثبت و معنادار و بین سبک انضباطی مستبدانه با جرات‌ورزی رابطه منفی و معنادار وجود دارد (01/0p<). نتایج رگرسیون نیز نشان داد سبک‌های‌ انضباطی 3/54 درصد از واریانس جرات‌ورزی را تببین می‌‌کنند. بر اساس یافته‌ها، برگزاری دوره‌ فرزندپروری برای والدین و دوره سبک‌های انضباطی برای مدیران و معلمان مدارس، به منظور افزایش جرأت ورزی دانش‌آموزان پیشنهاد می‌گردد.