بررسی اثر استفاده از پساب تصفیه شده شهری بر خاک، بهره‌وری مصرف آب و عملکرد گیاه کینوا

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری، گروه علوم و مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهد

2 دانشجوی کارشناسی، گروه مدیریت مناطق خشک و بیابانی، دانشکده منابع طبیعی و محیط زیست، دانشگاه فردوسی مشهد

3 استادیار و عضو هیات علمی دانشکده منابع طبیعی و محیط‌زیست، پژوهشکده آب و محیط زیست، دانشگاه فردوسی مشهد

doi
10.22125/iwe.2022.146414
چکیده

از آنجایی‌که یکی از اهداف مهم در کشاورزی پایدار با توجه به بحران منابع آب، افزایش بهره‌وری مصرف آب می‌باشد لذا استفاده از تکنیک‌هایی جهت رسیدن به این مهم ضروری است. به منظور بررسی اثر تیمارهای مختلف پساب تصفیه شده شهری بر خواص شیمیایی خاک، بهره‌وری مصرف آب و عملکرد کینوا (رقم Titicaca)، در سال 1396 آزمایشی در گلخانه تحقیقاتی دانشگاه فردوسی مشهد انجام شد. این تحقیق بر پایه طرح کاملاً تصادفی و با 3 تکرار در شرایط گلخانه‌ای و در گلدان اجرا گردید. تیمارهای مورد بررسی در این پژوهش شامل آب شهری، پساب شهری، یک در میان پساب شهری، اختلاط 50:50 پساب شهری و آب شهری، و آبیاری زیرسطحی با پساب شهری بودند. نتایج نشان داد که تیمارهای مورد بررسی بر پتاسیم، فسفر، نیتروژن، بهره‌وری مصرف آب و عملکرد دانه در سطح احتمال یک درصد موثر بوده، ولی بر اسیدیته خاک و وزن هزار دانه در سطح احتمال 5 درصد معنی‌دار شدند. همچنین استفاده از پساب تصفیه شده شهری منجر به افزایش کلیه صفات گردید. بطوریکه تیمار پساب شهری، متناوب یک در میان، اختلاط 50:50 پساب شهری، و آبیاری زیر سطحی پساب شهری منجر به افزایش 7/30، 8/8، 6/20 و 1/36 درصدی عملکرد دانه، 1/31، 6/8، 5/20 و 4/36 درصدی بهره‌وری مصرف آب و 8/8، 7/6، 5/7 و 6/9 درصدی وزن هزار دانه شدند. در مجموع می‌توان نتیجه گرفت که استفاده از آب فاضلاب تصفیه شده نه‌تنها عملکرد گیاه کینوا را افزایش داده بلکه سبب بهبود شرایط شیمیایی خاک شده و می‌تواند باعث صرفه‌جویی در هزینه‌های تامین و مصرف کودهای شیمیایی شود.