مدل‌سازی مقدار رطوبت خاک با استفاده از شاخص تنش آبی (CWSI) در کشت ذرت

نویسندگان

1 گروه مهندسی آب، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه بین المللی امام خمینی(ره)، قزوین، ایران.

2 گروه مهندسی علوم باغبانی- دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی- دانشگاه بین المللی امام خمینی (ره)- قزوین- ایران

3 گروه مهندسی آب، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه بین المللی امام خمینی(ره)، قزوین، ایران.

doi
10.22125/iwe.2022.146416
چکیده

به‌منظور تخمین مقدار رطوبت خاک با استفاده از مقدار شاخص تنش آبی CWSI، پژوهشی بر روی ذرت رقم سینگل کراس 704 انجام شد. آزمایش به‌صورت فاکتوریل و در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی بود. در تیمار شاهد، آبیاری کامل و در تیمارهای دیگر، تنش‌ آبی تا حد پژمردگی موقت در مراحل رشد 6 برگی، 12 برگی، گل‌دهی و خمیری شدن دانه‌ها اعمال شد. پارامترهای هواشناسی، مقاومت روزنه‌ای و دمای سطح برگ به‌صورت روزانه اندازه‌گیری شد. در مراحل مختلف رشد، خط مبنای پایین تنش دارای عرض از مبدأ و شیب به‌ترتیب 64/2 تا 75/3 و 09/0 تا 14/0 بود. مقدار خط مبنای بالای تنش نیز بین 3/3 تا 2/4 درجه سانتی‌گراد برآورد شد. در روزهای اعمال تنش، شاخص CWSI محاسبه و مقدار رطوبت خاک اندازه‌گیری شد. با توجه به نتایج حاصل، بین مقادیر رطوبت خاک و شاخص CWSI رابطه‌ا‌ی معکوس و با همبستگی خوب برقرار شد. لذا مدل‌های رگرسیونی با فرم‌های خطی، نمایی، لگاریتمی، درجه دوم و توانی بین دو پارامتر مذکور برازش داده‌ شد. قوی‌ترین و ضعیف‌ترین مدل تخمین مقدار رطوبت خاک، به‌ترتیب مدل‌های درجه دوم و توانی با ضرایب همبستگی 987/0 و 65/0 بود. نتایج نشان داد مقادیر بحرانی شاخص CWSI در زمان افزایش دمای سطح برگ نسبت به دمای هوا، تعیین کننده زمان آبیاری بود. همچنین با برآورد غیر مستقیم مقدار رطوبت خاک از روی شاخص CWSI، کمبود رطوبت خاک و آب مورد نیاز برای آبیاری محاسبه شد