فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

آبگیری از رودخانه جهت کشاورزی یا استفاده در صنعت به روش ثقلی به شیوه­های مختلفی امکان­پذیر می­باشد که استفاده از محیط متخلخل یکی از این روش­ها می­باشد. با توجه به اینکه در طبیعت معمولاً جریان آب همراه با رسوب می­باشد لازم است انحراف آب در این جریان­ها مورد بررسی قرار بگیرد. در پژوهش حاضر با ساخت مدل آزمایشگاهی تاثیر عواملی مانند: اندازه دانه­بندی محیط متخلخل، غلطت رسوبات چسبنده و دبی­های ورودی متفاوت بر میزان دبی انحرافی آبگیر کفی با محیط متخلخل بررسی شد. نتایج نشان داد ضریب دبی در اندازه سنگ­دانه mm5/16= D50 در دبی 7/20 لیتر بر ثانیه با غلظت­های، 5/1، 3، 5/6 و 8 گرم در لیتر به ترتیب  038/0، 035/0، 034/0 و 033/0 است. کاهش سرعت جریان عبوری از داخل محیط متخلخل به دلیل افزایش غلظت، می­تواند دلیلی برای کاهش ضریب گذردهی باشد. ضریب دبی برای غلظت  gr/lit3 در دبی 7/20 لیتر بر ثانیه برای اندازه سنگ­دانه با D50، 5/11، 5/16 و 25 میلی­متر به ترتیب 025/0، 035/0 و 042/0 است. این مسأله به­دلیل بالاتر بودن مقدار تخلخل در اندازه سنگ­دانه mm25= D50  نسبت به mm5/16= D50  و mm5/11= D50 می­باشد. نشان داد که در دبی­های پایین­تر تغییرات ضریب دبی نسبت به دبی ورودی بیشتر می­باشد ولی با افزایش دبی ورودی به مقدار ثابت می­رسد. با بررسی داده­های بدست آمده و استفاده از تحلیل ابعادی و رگرسیون چند متغیره، روابطی برای تخمین دبی و ضریب دبی برای این آبگیر پیشنهاد شده است.