بررسی علل کاهش آبدهی رودخانه‌ها به دریاچه ارومیه (مطالعه موردی: رودخانه‏های جنوب و غرب دریاچه ارومیه)

نویسندگان

1 گروه هیدرولوژی و منابع آب، دانشکده مهندسی علوم آب، دانشگاه شهید چمران اهواز، ایران.

2 استادیار مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی آذربایجان شرقی

3 هیئت علمی مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی آذربایجان شرقی

4 گروه هیدرولوژی و منابع آب دانشگاه شهید چمران اهواز

doi
10.22125/iwe.2021.142024
چکیده

در هر کشوری مدیریت منابع آبی حوضه‏های آبریز از اهمیت بسیاری برخوردار است و مدیران سعی دارند تا با ارائه‏ بسته‏های مدیریتی، به حفاظت از این منابع بپردازند. یکی از حوضه­هایی که در سال­های گذشته مورد توجه مدیران قرار گرفته است، حوضه آبریز دریاچه‏ ارومیه در شمال غربی ایران می‏باشد. در این تحقیق با بررسی پیچیدگی بارندگی، تبخیر، دما، آبدهی ایستگاه­های هیدرومتری و حجم آب دریاچه، سهم هر یک از این عوامل مؤثر در میزان کاهش حجم آب دریاچه ارومیه تعیین شد. جهت بررسی تغییرات پیچیدگی از روش ترکیبی موجک-آنتروپی بهره گرفته شد. برای محاسبه میزان پیچیدگی، از سری­های زمانی فصلی 41 ساله (1397-1356) برای واحد­های هیدرولوژیکی منتخب در جنوب و غرب دریاچه ارومیه استفاده گردید. سپس سری زمانی اصلی به سه دسته مساوی تقسیم و تغییرات پیچیدگی برمبنای معیار پیچیدگی موجک-آنتروپی در این بازه­های زمانی محاسبه گردید. نتایج پژوهش نشان داد که معیار موجک- آنتروپی (SWS) میزان حجم آب دریاچه، در کل دوره زمانی کاهشی بوده و در این دوره معیار SWS دبی رودخانه‏ها و بارش، کاهش یافته و SWS دما و تبخیر دارای افزایش بودند. به طور کلی دبی رودخانه­ها عامل اصلی کاهش حجم آب دریاچه بوده و بعد از آن پارامترهای بارش، دما و تبخیر در رتبه­های بعدی قرار دارند.