طراحی مدل سرمایه ساختاری، انسانی و رابطهای با رویکرد شیوههای مدیریت منابع انسانی
نویسندگان
1
2 دانشگاه آزاد اسلامی
doi
10.22034/phr.2025.1281920.1454چکیده
سرمایه انسانی، ساختاری و رابطهای بهعنوان منابع ارزشمند بهبود عملکرد سازمانها را تسهیل میکردند. سازگاری این سرمایهها با شیوههای مدیریت منابع انسانی، توانمندی سازمان را افزایش میداد. هدف اصلی این پژوهش، طراحی مدل مناسب سرمایههای ساختاری، انسانی و رابطهای در راستای شیوههای مدیریت منابع انسانی بود. روش تحقیق آمیخته (کیفی-کمی) بود. در بخش کیفی، از روشهای فراترکیب و در بخش کمی، از روش دلفی و مدلسازی ساختاری تفسیری (ISM) استفاده شد. جامعه آماری در بخش کیفی شامل 15 نفر خبرگان و اساتید حوزه مدیریت منابع انسانی بود. در بخش کمی، خبرگان رشته مدیریت دولتی با سابقه مدیریتی مدنظر قرار گرفتند. نمونهگیری بهصورت هدفمند غیر احتمالی انجام شد. ابزار گردآوری دادهها شامل فیشبرداری، مصاحبه نیمهساختاریافته و پرسشنامه محققساخته بود. برای بررسی پایایی، از شاخص کاپای کوهن، ضریب آلفای کرونباخ و ضریب توافق کندال استفاده شد. یافتهها نشان داد که سرمایه انسانی شامل ۴ کد محوری و ۲۲ کد باز، سرمایه ساختاری شامل ۵ کد محوری و ۳۰ کد باز، و سرمایه رابطهای شامل ۶ کد محوری و ۲۹ کد باز بود. در مرحله اول دلفی، ۶ شاخص جدید پیشنهاد شد که ۴ شاخص آن در دو کد محوری جدید (روابط با مشتریان و شایستهسالاری) طبقهبندی شدند. نتایج نشان داد که ارتقای عملکرد سازمانی مستلزم بهرهگیری از مدل ارائهشده است. این امر از طریق توسعه مدیریت دانش، بهبود زیرساختهای فناوری، تقویت شبکهسازی، ارتقای فرهنگ سازمانی و ایجاد ارتباطات شفاف امکانپذیر بود. شایستهسالاری بهعنوان مؤلفه کلیدی سرمایه ساختاری، در افزایش بهرهوری سازمان نقش داشت. پیشنهاد شد که سیاستگذاران و مدیران منابع انسانی استراتژیهایی جهت هماهنگی این سرمایهها با اهداف سازمانی تدوین کنند.
