تعلق خاطر دانشجومعلمان به دانشگاه فرهنگیان و نقش آن در شکل‌گیری تربیت اجتماعی و هویت حرفه ای معلمان

نویسندگان

1 استادیار گروه علوم تربیتی آموزش ابتدایی دانشگاه فرهنگیان اراک

2 کارشناسی امور تربیتی، دانشگاه فرهنگیان، اراک، ایران

doi
10.48310/rsse.2025.19146.1260
چکیده

پیشینه و اهداف: پژوهش حاضر با هدف بررسی تأثیر تعلق خاطر دانشجومعلمان به دانشگاه فرهنگیان بر تربیت اجتماعی و نقش آن در شکل‌گیری هویت حرفه‌ای معلمان انجام شده است. این مطالعه تلاش دارد نشان دهد که احساس تعلق چگونه می‌تواند عاملی مؤثر در ارتقای مشارکت اجتماعی، درونی‌سازی ارزش‌های تربیتی، و توسعه نگرش‌های حرفه‌ای معلمان آینده باشد.روش: پژوهش از نوع توصیفی‌تحلیلی و با بهره‌گیری از مدل‌یابی معادلات ساختاری (SEM) انجام شد. داده‌ها از طریق دو پرسش‌نامه محقق‌ساخته گردآوری شد: پرسش‌نامه تعلق خاطر با ۳۱ گویه در ۶ بعد (حمایت استادان و مسئولین، مشارکت در دانشگاه، رعایت احترام و عدالت، احساس مثبت، تعلق فردی، مشارکت علمی) و پرسش‌نامه تربیت اجتماعی با ۱۲ گویه در ۳ بعد (مشارکت اجتماعی، درونی‌سازی ارزش‌ها، تفکر انتقادی). روایی ابزارها با استفاده از روایی محتوا و سازه و پایایی آن‌ها با ضریب آلفای کرونباخ (۰.۸۴ و ۰.۸۱) تأیید شد. جامعه آماری شامل ۲۵۵۸ نفر از دانشجومعلمان ورودی‌های ۱۴۰۰ تا ۱۴۰۳ دانشگاه فرهنگیان استان مرکزی بود و نمونه‌ای به تعداد ۳۳۴ نفر با روش نمونه‌گیری تصادفی ساده انتخاب شد.یافته‌ها: نتایج نشان داد تعلق خاطر به دانشگاه هم به‌صورت مستقیم و هم از طریق تربیت اجتماعی، تأثیر معناداری بر هویت حرفه‌ای دارد. مسیر میانجی تربیت اجتماعی نقش کلیدی در انتقال اثر تعلق خاطر ایفا می‌کند. همچنین، حمایت استادان، مشارکت علمی و احساس مثبت به دانشگاه از عوامل مؤثر در ارتقای تربیت اجتماعی و هویت حرفه‌ای بودند.نتیجه‌گیری: تقویت هویت حرفه‌ای و تربیت اجتماعی مستلزم ایجاد محیط دانشگاهی پویا، اخلاق‌محور و مشارکتی است.