تدریس تاریخ در مدارس: چالش و راهکارها از دید نشریات ایران (1330-1357 ش)
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری، گروه تاریخ، دانشکده حقوق و علوم اجتماعی، دانشگاه تبریز، آذربایجان شرقی، ایران و عضو هسته پژوهشی آموزش تاریخ در
doi
10.48310/rsse.2025.18771.1251چکیده
در دوره پهلوی دوم، نشریات و روزنامهها بهعنوان ابزارهای کلیدی در آموزش و تربیت عمومی در ایران عمل کرده و معلمان و اساتید حوزه تاریخ و آموزش آن مقالاتشان را در این نشریات منتشر میکردند. هدف از این پژوهش کشف یافتهها و مسائل تدریس تاریخ در مدارس ایران در دوره پهلوی دوم است و پرسش اصلی پژوهش بر این مبناست که چالشها و راهکارهای تدریس تاریخ در این دوره بر اساس دیدگاه نشریات چه بوده است؟ در این راستا 29 مورد مقاله از 11 نشریه مرتبط با تدریس تاریخ در بازه زمانی 1330 تا 1357 مورد تحلیل قرار گرفتند. یافتهها نشان دادند که عدم توجه به فلسفه تاریخ، کمبود برنامهریزی در تدوین محتوای درسی و عدم تخصص معلمان، ازجمله عوامل اصلی ناکامی تدریس تاریخ بودند. این مشکلات منجر به بیعلاقگی دانشآموزان به درس تاریخ و عدم شناخت صحیح از هویت ملی گردید. همچنین نشریات به ارائه راهکارهایی برای بهبود تدریس تاریخ پرداخته و بر تغییر نگرش به تاریخ، تأکید بر حقیقتجویی، بیطرفی و استفاده از فناوریهای آموزشی تأکید کردند. پیشنهادهایی مانند تدریس تاریخ از طریق مجسمسازی، برگزاری بازدیدهای علمی از موزهها و تأکید بر قهرمانان واقعی تاریخ بهعنوان روشهای مؤثر در جذب توجه دانشآموزان مطرح شد. این یافتهها نشاندهنده نیاز به بازنگری در برنامههای آموزشی و محتوای درسی برای تقویت هویت ملی و بهبود تدریس تاریخ در مدارس ایران بوده و هست. همچنین مشخص شد که چالشها ریشه در اجتماع و سیاست داشته و صرفاً محدود به آموزش نمیشد.