مدل ساختاری از تأثیر فشارزاهای تحصیلی بر فرسودگی تحصیلی: نقش واسطهای ادراک از جو آموزشی خلاق و اهمالکاری تحصیلی
نویسندگان
1 استادیار روانشناسی تربیتی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه لرستان، خرمآباد، ایران.
2 استادیار روانشناسی تربیتی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه حضرت معصومه (س)، قم، ایران.
3 استادیار برنامهریزی درسی، دانشگاه بینالمللی امام رضا (ع)، مشهد، ایران.
doi
10.22099/jsli.2022.42229.3590چکیده
پژوهش حاضر با هدف نقش واسطهای ادراک از جو آموزشی خلاق و اهمالکاری تحصیلی در رابطه میان فشارزاهای تحصیلی و فرسودگی تحصیلی صورت پذیرفت. طرح پژوهش، همبستگی از نوع مدلیابی معادلات ساختاری بود. جامعة آماری این پژوهش شامل کلیه دانشآموزان متوسطة دوم شهر سنندج در سال تحصیلی 99-1398 بود. 250 دانشآموز متوسطة دوم به روش نمونهگیری تصادفی خوشهای چندمرحلهای انتخاب شدند و به پرسشنامههای ادراک از جو آموزشی خلاق، اهمالکاری تحصیلی، فرسودگی تحصیلی و فشارزاهای تحصیلی پاسخ دادند. دادهها به روش مدلیابی معادلات ساختاری و با استفاده از نرمافزارهای آماری SPSS-22 و AMOS-24 تحلیل شد. بر اساس نتایج، مدل پژوهش از برازش مطلوب برخورداراست. نتایج آزمون مدل نشان داد اهمالکاری تحصیلی دارای اثر مستقیم مثبت و معنیدار بر فرسودگی تحصیلی بود. اما فشارزاهای تحصیلی و جو آموزشی خلاق دارای اثر معنیداری بر فرسودگی تحصیلی نبودند. جو آموزشی خلاق دارای اثر مستقیم منفی و معنیدار بر اهمالکاری تحصیلی بود. اما فشارزاهای تحصیلی اثر مستقیم و معنیداری بر اهمالکاری تحصیلی نداشت. همچنین فشارزاهای تحصیلی دارای اثر مستقیم منفی و معنیدار بر جو آموزشی خلاق بود. نتایج اثرات غیرمستقیم مدل نشان داد فشارزاهای تحصیلی از طریق میانجیگری جو آموزشی خلاق و اهمالکاری تحصیلی اثر غیرمستقیم بر فرسودگی تحصیلی دارد. اما فشارزاهای تحصیلی از طریق میانجیگری جو آموزشی خلاق اثر غیرمستقیم بر اهمالکاری تحصیلی نشان نداد. همچنین، جو آموزشی خلاق از طریق میانجیگری اهمالکاری تحصیلی اثر غیرمستقیم بر فرسودگی تحصیلی داشت. با توجه به نتایج بهدستآمده، از طریق کاهش فشارزاهای تحصیلی و ایجاد جو آموزشی خلاق، میتوان اهمالکاری را بهبود و از شدت فرسودگی تحصیلی در دانشآموزان کاست.
