مطالعه کیفی آب‌های زیرزمینی ساختگاه سد خرسان 2 با استفاده از روش تحلیل آماری چند متغیره

نویسندگان

1 گروه زمین شناسی، دانشکده عوم، دانشگاه فردوسی مشهد

2 گروه زمین شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه فردوسی مشهد

3 گروه زمین شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه فردوسی مشهد، ایران

doi
10.22125/iwe.2021.142413
چکیده

در این مقاله کیفیت آب­های زیرزمینی ساختگاه سد در حال احداث خرسان 2 در استان چهارمحال و بختیاری با استفاده از روش­های چند متغیره آماری مورد بررسی قرار گرفت. برای این منظور، از اطلاعات ماهانه کیفیت آب زیرزمینی 34 گمانه و چشمه از ساختگاه سد شامل پارامترهای HCo3، Ca، Mg، K، Na، Cl، PH، CaCo3، TDS و EC استفاده گردید. از روش آماری آنالیز فاکتور اصلی برای شناسایی پارامترهای کیفی اصلی که نقش مهم­تری در تغییر کیفیت آب دارند، استفاده شده است. آنالیز فاکتور اصلی نشان داد که تمامی پارامترهای کیفی انتخاب شده برای بررسی کیفیت آب­های زیرزمینی ساختگاه این سد مهم بودند. بر پایه مطالعات صورت گرفته سه عامل که­ بیش­ترین نقش را در تبیین واریانس داده­ها دارند، استخراج شد. عامل اول که حدود نیمی از تأثیر بر کیفیت آب با درصد واریانس کل 28/55 را بر عهده دارد، شامل پارامترهای Cl، Na، Mg، Ca، EC و TDS می­باشند که کاملاً مربوط به پارامترهای کیفیت آب و ناشی از طبیعت منطقه هستند. عامل دوم شامل HCo3 و CaCo3 و عامل سوم شامل K و PH است. عامل دوم و سوم به ترتیب 14/15 و 25/10 درصد واریانس کل را به خود اختصاص داده­اند. عامل­های دوم و سوم متأثر از انحلال سازند آهک آسماری موجود در منطقه مورد بررسی است. همچنین مقایسه میانگین نتایج آنالیز شیمیایی آب با استانداردهای ملی و سازمان بهداشت جهانی (WHO) انجام شده است.