تبیین رویکرد معلمان به تدریس بر اساس هیجانات پیشرفت معلمان و خلاقیت هیجانی آنان با میانجی‌گری خوش‌بینی تحصیلی و خودکارآمدی معلم

نویسندگان

1 استادیار گروه علوم تربیتی، واحد پارسیان، دانشگاه آزاد اسلامی، پارسیان، ایران.

2 استادیار، گروه روان‌شناسی تربیتی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران

3 استاد، گروه روان‌شناسی تربیتی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران.

4 استادیار، گروه روان‌شناسی تربیتی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران

doi
10.22099/jsli.2022.38531.3280
چکیده

هدف از پژوهش حاضر، تبیین رویکرد معلمان به تدریس بر اساس هیجانات پیشرفت معلمان و خلاقیت هیجانی آنان با میانجی‌گری خوش‌بینی تحصیلی و خودکارآمدی معلم است. طرح پژوهش حاضر از نوع همبستگی است که در آن با استفاده از روش مدل‌یابی معادلات ساختاری روابط بین متغیرهای پژوهش مورد بررسی قرار گرفت. شرکت‌کنندگان شامل 501 معلم (298 مرد و 203 زن) با دامنه سنی 24 تا 56 سال از بین جامعه آماری معلمان آموزش‌وپرورش شهرستان‌های پارسیان، عسلویه، بخش‌های شیبکوه، کوشکنار و چاه مبارک در استان‌های هرمزگان و بوشهر به روش تصادفی- طبقه‌ای انتخاب شدند و به پرسش‌نامه‌های هیجانات پیشرفت معلم، خلاقیت هیجانی، خوش‌بینی تحصیلی معلم، خودکارآمدی معلم و رویکرد معلم به تدریس پاسخ دادند. یافته‌های پژوهش نشان دادند که مدل نظری پژوهش با داده‌های تجربی برازش مطلوبی دارد. مؤلفه‌های لذت و آمادگی بر هر دو رویکرد تدریس معلم‌محور و دانش‌آموزـ محور تأثیر مستقیم، مثبت و معنی‌دار داشتند. مؤلفه اصالت/ اثربخشی بر رویکرد تدریس دانش‌آموزـ محور تأثیر مستقیم، مثبت و معنی‌دار و مؤلفه اضطراب بر رویکرد تدریس دانش‌آموزـ محور تأثیر مستقیم، منفی و معنی‌دار داشتند. مؤلفه‌های لذت، افتخار، آمادگی و اصالت/ اثربخشی با میانجی‌گری متغیرهای خوش‌بینی تحصیلی و خودکارآمدی معلم بر رویکردهای تدریس معلم‌محور و دانش‌آموزـمحور تأثیر مثبت و معنی‌داری داشتند. مؤلفه اضطراب با میانجی‌گری خوش‌بینی تحصیلی بر رویکردهای  تدریس معلم‌محور و دانش‌آموزـ محور تأثیر مثبت و معنی‌داری داشت. مؤلفه نوآوری با میانجی‌گری خوش‌بینی تحصیلی بر هر دو رویکرد تدریس معلم‌محور و دانش‌آموزـ محور تأثیر منفی و معنی‌داری داشت. بر اساس یافته‌ها می‌توان نتیجه گرفت که مؤلفه‌های هیجانات پیشرفت معلم،  خلاقیت هیجانی، خوش‌بینی تحصیلی و خودکارآمدی معلم در به‌کارگیری رویکردهای تدریس معلم‌محور و دانش‌آموزـ محور نقش تعیین‌کننده‌ای دارند.