فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

  چکیده اضطراب امتحان، نوعی اضطراب وابسته به موقعیت است که می‌تواند موجب افت چشم‌گیر توانایی افراد در موقعیت سنجش یا امتحان گردد‌. پژوهش حاضر با هدف بررسی رابطة ویژگی‌های شخصیتی و منبع کنترل بر اضطراب امتحان دانش‌آموزان دوم و سوم دبیرستانی در شهر بیرجند انجام شد. روش تحقیق این پژوهش، از نوع همبستگی بوده و آزمودنی‌های این پژوهش شامل 314 دانش‌‌آموز پسر و دختر (134پسر و180 دختر) در پایه‌های دوم و سوم دبیرستان‌های شهر بیرجند در سال تحصیلی 90-89 بودند که از طریق نمونه‌گیری خوشه‌ای مرحله‌ای انتخاب شدند. در جمع‌آوری داده‌های پژوهش، از مقیاس اضطراب امتحان ساراسون، مقیاس منبع کنترل راتر و مقیاس شخصیت آیزنک استفاده شد و برای تجزیه و تحلیل داده‌ها از ضریب همبستگی پیرسون، آزمون کای دو، تحلیل مسیر و رگرسیون استفاده گردید. براساس یافته‌های پژوهش، بین اضطراب امتحان و برون‌گرایی، رابطة منفی و معنادار (r = - 0/14 وp= 0/01 ) و بین اضطراب امتحان با روان آزرده‌گرایی (r = 0/37 و p<0/001) و روان گسسته‌گرایی(r=0/13 وp=0/02)، رابطة مثبت و معنادار وجود دارد. منبع کنترل و اضطراب امتحان نیز رابطة مثبت و معنادار داشتند (r=0/20 وp<0/001). چنین به‌نظر می‌رسد که دانش‌آموزان برون‌گرا، روان‌آزرده‌گرا و دارای منبع کنترل بیرونی، اضطراب امتحان بیشتری را تجربه می‌کنند و علت شکست‌های خود را به عوامل درونی، همچون ناتوانی و کم استعدادی استناد می‌دهند. واژه‌های کلیدی: اضطراب امتحان، شخصیت، منبع کنترل، درون‌گرایی – برون‌گرایی، روان‌آزرده‌گرایی، روان‌گسسته‌گرایی.