ارزیابی تأثیر مداخله مبتنی بر شفقت بر ترس از شکست، ترس از ارزیابی منفی مادران و مشکلات هیجانی رفتاری فرزندان

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری، روان شناسی و آموزش افراد با نیاز‌های خاص، دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران

2 دانشیارگروه روانشناسی و آموزش کودکان با نیازهای خاص، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی دانشگاه اصفهان

doi
10.22108/ppls.2026.146545.2670
چکیده

هدف از پژوهش حاضر ارزیابی تأثیر مداخلۀ مبتنی بر شفقت بر ترس از شکست، ترس از ارزیابی منفی مادران و مشکلات هیجانی رفتاری فرزندان بود. این پژوهش به ‌صورت نیمه‌آزمایشی با طرح پیش‌آزمون، پس‌آزمون با دورۀ پیگیری بود. با روش نمونه‌گیری هدفمند با توجه به ملاک‌های ورود، 40 نفر از مادران دارای دختران با علائم مشکلات هیجانی رفتاری شهر اصفهان در دامنۀ سنی 9 تا 11 سال انتخاب و در دو گروه آزمایش و کنترل گمارده شدند. والدین گروه آزمایش در 8 جلسۀ‌ 90دقیقه‌ای (هفته‌ای دو جلسه) تحت مداخلۀ شفقت قرار گرفتند. گروه کنترل هیچ‌ گونه مداخله‌ای دریافت نکرد. ابزارهای پژوهش شامل پرسشنامۀ مشکلات رفتاری آخنباخ، مقیاس ارزیابی ترس از شکست در عملکرد و مقیاس کوتاه ترس از ارزیابی منفی بودند. تحلیل داده‌ها با استفاده از آزمون‌ تحلیل واریانس اندازه‌گیری مکرر انجام شد. نتایج نشان داد در متغیرهای ترس از شکست و ترس از ارزیابی منفی، اثر گروه، اثر زمان و همچنین تعامل زمان و گروه معنادار بود. علاوه بر این، در مؤلفه‌های مشکلات درونی‌شده، مشکلات برونی‌شده و نمرۀ کل مشکلات هیجانی رفتاری نیز اثر گروه، اثر زمان و تعامل زمان و گروه معنادار گزارش شد؛ بنابراین، می‌توان از مداخلۀ شفقت به عنوان مداخله‌ای برای بهبود ترس از شکست، ترس از ارزیابی منفی مادران و کاهش مشکلات هیجانی رفتاری فرزندان استفاده کرد.