ارزیابی سناریوهای مختلف تخصیص آبمخزن سد کلان ملایر با استفاده از نرم‌افزارMODSIM

نویسندگان

1 ، گروه علوم و مهندسی خاکشناسی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه ملایر

2 گروه علوم و مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه بوعلی سینا همدان

3 مهندسی منابع آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه ملایر

doi
10.22125/iwe.2021.138275
چکیده

امروزه افزایش فاصله بین عرضه و تقاضا، توجه جدی به مبانی تخصیص بهینه آب را اجتناب ناپذیر نموده است. در این تحقیق، تخصیص آب مخزن سد کلان ملایر به مصارفی که از سوی وزارت نیرو تعیین شده با استفاده از نرم‌افزار ‌ MODSIM8.1انجام شد. این تقاضاها شامل نیازهای زیست محیطی و پایداری جریان، آب شرب شهرستان ملایر، کشاورزی روستاهای پایین دست سد جهت آبیاری مزارع و شهرک صنعتی سهند ملایر می‌باشند. مقیاس زمانی مورد بررسی ماهانه و برای یک دوره 12 ماهه در سال آبی 96-1395بود. هدف از این تحقیق ارزیابی نحوه رفتار مخزن سد در مقابله با سناریوهای مختلف کاهش آورد رودخانه در محل احداث سد بود. بدین منظور چهار سناریو به‌ترتیب شامل 5، 10، 15 و20 درصد کاهش آورد رودخانه در محل احداث سد مورد بررسی قرار گرفت. نتایج نشان داد که با کاهش حجم آورد رودخانه در محل احداث سد، میزان حجم ذخیره‌سازی سد نیز کاهش یافته و جهت رسیدن به حجم ذخیره‌ی هدف، ضمن تأمین کلیه نیازها، کمبود بیشتری وجود خواهد داشت. به‌طوری که حجم کمبودها در تأمین تقاضاها به ترتیب از سناریوی اول تا سناریوی چهارم، به‌ترتیب برابر 374/0، 748/0، 124/1 و 508/1 میلیون‌مترمکعب خواهد بود. به‌عبارت دیگر رابطه‌ی تغییرات کاهش حجم ذخیره‌سازی در سد با کاهش آورد رودخانه، کاملاً خطی است. بنابراین جهت تأمین تقاضاها از سد کلان در هر چهار سناریو، می‌بایست به اندازه حجم کمبودها از ذخیره‌ی هدف، از مقدار تخصیص‌‌های هرگره با توجه به اولویت‌ها، کاسته و یا حجم ذخیره‌ی هدف را به میزان حجم کمبود در آن ماه مورد نظر، کاهش داد.