شبیهﺳﺎزی پروفیل رطوبتی خاک در آبیاری قطرهای با مدل HYDRUS-2D
نویسندگان
1 استادیار، بخش تحقیقات خاک و آب، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان کرمانشاه، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی،
2 گروه مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران
3 دانشآموخته کارشناسیارشد، گروه مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه بوعلیسینا، همدان، ایران.
doi
10.22125/iwe.2021.138338چکیده
مدیریت آبیاری قطرهای نیازمند داشتن اطلاعات مناسب از توزیع افقی و عمودی رطوبت در خاک ناحیه ریشه است. در این پژوهش توزیع رطوبت خاک تا 72 ساعت پس از آبیاری قطرهای براساس ضرایب منحنی مشخصه رطوبتی برآوردی از سه روش متفاوت در مدل Hydrus-2D شبیهسازی شد. این سه روش شامل برآورد منحنی مشخصه رطوبتی از روشهای حل معکوس با دادههای منحنی مشخصه رطوبتی (IS1)، حل معکوس با دادههای رطوبت خاک پس از آبیاری (IS2)، و رزتا بود. برای تعیین دقت مقادیر رطوبت شبیهسازی شده با مقادیر اندازهگیری شده از آمارههای ریشه میانگین مربعات خطا (RMSE) و ضریب تبیین (R2) استفاده شد. نتایج حاصل نشان داد آمارههای RMSE و R2 برای برآورد منحنی مشخصه رطوبتی در روشهای IS1، IS2، و رزتا بهترتیب 008/0 و 999/0، 153/0 و 958/0، 125/0 و 977/0 بهدست آمد. دقت روشهای IS1 به اطلاعات منحنی مشخصه رطوبتی، رزتا به برخی خصوصیات زودیافت خاک و IS2 به رطوبت خاک پس از آبیاری وابسته بود. میانگین آمارههای RMSE و R2 در شبیهسازی توزیع افقی رطوبت برای روشهای IS1، IS2، و رزتا بهترتیب 6/4 و 9941/0، 8/2 و 9951/0، 5/5 و 9905/0 حاصل شد. میانگین این آمارهها نیز در شبیهسازی توزیع عمودی رطوبت برای روشهای ذکر شده بهترتیب 6/4 و 9830/0، 4/4 و 9928/0، 4/5 و 9932/0 بهدست آمد. در پایان کاربرد روش IS1 بهدلیل زمان و هزینه کمتر شبیهسازیها و امکان انجام آن قبل از طراحی سیستم آبیاری قطرهای توصیه شد.