سازمان بانشاط؛ تبیین فرایند شکل‌گیری و سنجش آن (مورد مطالعه: استانداری و فرمانداری‌های استان کردستان)

نویسندگان
doi
10.22034/phr.2022.210882.1182
چکیده

پژوهش حاضر با هدف فهم شرایط شکل‌گیری و شناسایی و سنجش مؤلفه‌ها و عوامل تأثیرگذار بر نشاط سازمانی در استانداری کردستان انجام شد. روش پژوهش آمیخته (کمی و کیفی) ازلحاظ هدف، کاربردی است. جامعه آماری شامل کلیه کارکنان استانداری کردستان و فرمانداری‌های تابعه شاغل به کار در سال 1399 بود که 694 نفر می‌باشند. 250 نفربه عنوان نمونه، از طریق روش طبقه‌ای تصادفی و فرمول کوکران انتخاب گردید. ابزار پژوهش دو پرسش‌نامه محقق‌ساخته بود. برای بررسی روایی پرسش‌نامه‌های طراحی‌شده، از روایی محتوایی (CVR=0/72) و عاملی (6/0) استفاده شد و برای تائید پایایی، ضریب آلفای کرانباخ 910/. برای پرسش‌نامه اول و 89/0 برای پرسشنامه دوم بود. تحلیل داده‌ها از طریق روش‌های تحلیل عاملی اکتشافی، تحلیل عاملی تأییدی مرتبه دوم، تی تک‌نمونه‌ای و تحلیل واریانس فریدمن، انجام شد. به ‌وسیله تحلیل عامل اکتشافی و با استفاده از تحلیل مؤلفه اصلی و چرخش واریماکس،7 عامل اصلی اثرگذار بر نشاط سازمانی باارزش ویژه بالای ۱ شناسایی شد. صحت عوامل به‌دست‌آمده با تحلیل عاملی تائیدی مرتبه دوم و به کمک نرم‌افزار اموس ویرایش 24، آزمون گردید. مقدار جذر برآورد واریانس خطای تقریب (RMSEA) به‌دست‌آمده در روش‌های حداکثر درست‌نمایی و حداقل مربعات تعمیم‌یافته به ترتیب 068/0 و 048/0 است که از مرز قابل‌قبول 08/0 کمتر است، و درمجموع نیکویی برازش مدل نهایی پژوهش مورد تائید قرار گرفت. همچنین نتایج آزمون تی تک‌نمونه‌ای نشان داد که سطح نشاط سازمانی استانداری کردستان (10/96) از مقدار مرجع بالاتر و در حد نسبتاً مطلوبی قرار دارد. مؤلفه‌های نشاط سازمانی در استانداری و فرمانداری‌های استان کردستان به ترتیب، رضایت از زندگی، هوش معنوی، مدیریت، ارتقاء، انرژی عاطفی و اجتماعی بودن، ویژگی‌های شغل و خانواده، هستند. از راهکارهای ارتقاء سطح نشاط سازمانی، می‌توان به رضایت از شغل و دستمزد، استفاده عادلانه از امکانات و رفتار منصفانه با کارکنان، توجه به ارتقاء شغلی، ایجاد شرایط فیزیکی مناسب کار و اشتغال اطرافیان، اشاره نمود