بررسی و ارزیابی توان اکولوژیکی توسعۀ شهر شاهین‎شهر

نویسندگان

1 استادیار گروه جغرافیا و برنامه ریزی روستایی، دانشکده علوم جغرافیایی و برنامه ریزی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران.

doi
10.22108/sppl.2023.136376.1693
چکیده

شاهین‌شهر در 19 کیلومتری شمال اصفهان به‌تازگی به یکی از شهرهای مهاجرپذیر در استان تبدیل شده است. ارزیابی توان طبیعی، یک ضرورت برای توسعۀ پایدار و به‌خصوص مراکز شهری است. هدف از پژوهش حاضر بررسی توان اکولوژیک پهنۀ شاهین‌شهر برای توسعۀ شهری بر‌اساس اصول آمایش سرزمین با استفاده از سامانۀ اطلاعات جغرافیایی است. پژوهش حاضر از‌حیث ماهیت و روش از نوع پژوهش‌های توصیفی-تحلیلی و از‌حیث هدف کاربردی است. برای رسیدن به هدف پژوهش از داده‌های مکانی استفاده و سپس این داده‌ها در نرم‌افزار GIS با استفاده از مدل‌های تصمیم‌گیری چندمعیارۀ SAW  و  ANPتحلیل شد. بر این اساس، ابتدا مطالعات پایه انجام و نقشه‌های موضوعی منطقه تهیه و رقومی‌سازی شد. سپس با استفاده از روش‌های ANP و SAW نقشه‌های ارتفاع، شیب، جهت، خاک، پوشش‌گیاهی، زمین‌شناسی و اقلیم هم‌پوشانی و درنهایت، نقشۀ توان اکولوژیکی توسعۀ شهری در محیطArc GIS10.8 تهیه شد. در‌میان پژوهش‌های صورت‌گرفته در شاهین‌شهر تاکنون پژوهشی که در آن همزمان از داده‌های مکانی و تکنیک‌های تصمیم‌گیری استفاده شده باشد، صورت نگرفته است که این خود دلیلی بر نوآوری پژوهش حاضر است. درنهایت، نتایج پژوهش حاکی از مطلوب‌بودن قسمت شمالی شهر برای توسعه است. همچنین، بنا به شرایط اقلیمی و توپوگرافی محدوده در‌صورت وقوع بارندگی ممکن است سیلاب رخ دهد که برای مقابله با این مسئله، تدبیر‌های لازم مانند وجود مسیلی که می‌تواند این مشکل را حل کند از قبل انجام شده است. قسمت‌های جنوب و شرق این منطقه به‌دلیل پیوستگی به شهرهای اصفهان، گز و گرگاب و قسمت غربی به‌دلیل نزدیکی به صنایع بزرگ نظیر پالایشگاه و پتروشیمی اصفهان غیرعلمی و توسعۀ قسمت جنوبی نیز به‌دلیل وجود تأسیسات فاضلاب و اراضی کشاورزی غیراصولی و نامناسب است.