برآورد تبخیرتعرق واقعی حوضه با استفاده از الگوریتم SEBS و منابع اطلاعاتی جهانی (مطالعه موردی: حوضه آبریز نیشابور)

نویسندگان

1 گروه مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهد

2 گروه مهندسی آب، دکتری تخصصی مهندسی آب، عضو هیات علمی، گروه مهندسی آب، مرکز آموزش عالی کاشمر، کاشمر، ایران

3 پژوهشگر گروه پژوهشی سنجش از دور و علم محیطی، مرکز پژوهشی آب و محیط زیست شرق، مشهد، ایران.

4 دانشیار دانشکده کشاورزی دانشگاه فردوسی مشهد

5 پژوهشگر گروه سنجش از دور و علوم محیطی، مرکز پژوهشی آب و محیط زیست شرق، مشهد، ایران

doi
10.22125/iwe.2021.138348
چکیده

بی‌تردید مؤلفه‌ تبخیرتعرق واقعی در حوضه آبریز، از مهم‌ترین و پیچیده‌ترین مؤلفه‌های بیلان آب محسوب شده و تلاش‌ها در حوزه مطالعات و تحقیقات در این زمینه، در دهه‌ی اخیر روندی افزایشی داشته است. امروزه دانش سنجش‌ازدور و توسعه الگوریتم‌های مختلف برآورد تبخیرتعرق واقعی، ضمن امکان شناخت بهتر از خصوصیات سطح زمین، اطلاعات مکانی و برآوردهای توزیعی واقعی تبخیرتعرق را میسر ساخته که این مهم در کشور نیز مورد توجه واقع شده است. در همین راستا، در این تحقیق سعی شده است تا با استفاده از روش سنجش ‌از دور و با به‌کارگیری الگوریتم SEBS و نیز بهره‌گیری از منابع اطلاعاتی جهانی که اغلب به‌ندرت در ایران شناخته‌شده است، مقادیر تبخیرتعرق واقعی در مقیاس حوضه ـ سال برآورد گردد. درنهایت با استفاده از رویکرد فوق، ضمن ارزیابی و تحلیل رفتارسنجی نتایج، برآوردهای حاصل به‌صورت روزانه، ماهانه، فصلی و سالانه با مقادیر حاصل از الگوریتم بیشتر شناخته‌شده SEBAL و نتایج مدل هیدرولوژیکی SWAT مقایسه گردید. نتایج حاکی از بیش برآورد مقادیر تبخیرتعرق واقعی حاصل از الگوریتم SEBS در مقایسه با الگوریتم SEBAL بوده و در عین حال، به نسبت وضع موجود، قابل قبول بودن این نتایج است. به‌ویژه اینکه عوامل اصلی این اختلاف، تفاوت دو الگوریتم در محاسبه شار گرمای محسوس و حساسیت بالای الگوریتم SEBS به پارامتر دمای هوا و نیز استفاده از داده‌های زمینی در الگوریتم SEBAL و عدم استفاده از آن‌ها در الگوریتم SEBS است. این موضوع به‌ویژه در شرایطی که با کمبود داده مواجه هستیم، بسیار حائز اهمیت است.