تحلیل فضایی ارزش مبادله‌ای مسکن ‌شهری (مورد مطالعه: منطقۀ ۱۰ تهران)

نویسندگان

1 دانشیار جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران

2 کارشناس ارشد جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشگاه خوارزمی تهران، ایران

3 دانشیار جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران

doi
10.22108/sppl.2024.136409.1692
چکیده

مسکن یکی از عناصر مهم در برآورده‌کردن نیازهای زیستی، اقتصادی و اجتماعی هر خانوار است. رشد شهرنشینی و افزایش جمعیت شهرها، مهاجرت از روستا به شهر، استهلاک ساختمان‌های قدیمی و تخریب آنها، کوچک‌شدن بُعد خانوارها و مسائلی از این قبیل تأمین مسکن را به یکی از مشکلات بیشتر شهرها (تهران-بمبئی) به‌خصوص در کشورهای جهان سوم ازجمله کشور ایران و هندوستان تبدیل کرده است. در پژوهش حاضر به ارزش مبادله‌ای مسکن در منطقۀ 10 تهران توجه شده است. پژوهش حاضر از نظر هدف،‌ کاربردی و از نظر روش، توصیفی-تحلیلی است که به روش کمّی ‌انجام شده است. برای بررسی‌های مرتبط با پژوهش حاضر از روش‌های رگرسیون و موران استفاده شده که در آن قیمت مسکن (ویلایی، آپارتمانی) به‌عنوان متغیر وابسته و تعداد 14 شاخص به‌عنوان متغیرهای مستقل تحقیق در‌نظر گرفته شده‌ است. در این پژوهش برای تحلیل‌های فضایی از نرم‌افزار Gis Arc استفاده شده است. باتوجه به نتایج تحلیل رگرسیون چند متغیره در بین عوامل اثرگذار  اصلی بر نوسان قیمت، عامل درآمد با 17 درصد، عامل تراکم با 77 درصد، قدمت سازه با 63 درصد و نوع سازه با 31 درصد به ترتیب بیشترین تاثیر معکوس را بر نوسان های قیمت مسکن در منطقۀ 10 تهران دارند.  دسترسی به فضای درمانی بیشترین تأثیر معکوس را بر تعیین قیمت مسکن در جنوب منطقۀ 10 دارد؛ در‌حالی‌ که شاخص دسترسی به مراکز تجاری بیشترین تأثیر مستقیم را بر تبیین ارزش مبادلاتی مسکن در منطقۀ 10 تهران داشته است؛ از این ‌رو بیشترین تمرکز لکه‌های داغ (بیشترین مبادلۀ مسکن) در قسمت‌های شمالی و برخی از قسمت‌های مرکزی منطقۀ 10 تهران دیده می‌شود.