ریاکاری اخلاقی نیروی انسانی در سازمانها: طراحی الگویی از ابعاد و پیشران ها با رویکرد کیفی

نویسندگان

1 دانشگاه شهید بهشتی

2 دانشگاه شهید بهشتی

3

4

doi
10.22034/phr.2022.1265651.1191
چکیده

زمینه و هدف: با توجه به اهمیت ویژه رفتار اخلاقی در مدیریت منابع انسانی در سازمانها در این پژوهش به بررسی ریاکاری اخلاقی نیروی ‌انسانی پرداخته شده است. ریاکاری اخلاقی رفتاری است که فرد آگاهانه و هدفمند به صورت فریبکارانه رفتار می‌کند و این پژوهش به دنبال مفهوم‌پردازی ریاکاری اخلاقی و ارائه الگویی از عوامل پیش‌ران آن می‌باشد. روش: تحقیق حاضر از منظر هدف توسعه‌ای و فلسفه این پژوهش، تفسیری، رویکرد آن کیفی و از طریق مصاحبه انفرادی و گروه کانون با تکنیک فرافکنی در سه بخش سوالات، تداعی کلمات و برداشت از تصاویر تنظیم گردیده است جامعه آماری در حوزه خدمات مالی بانک و بیمه بوده که تا رسیدن به اشباع نظری با استفاده از نمونه‌گیری هدفمند انتخاب گردیدند. تحلیل داده‌ها از طریق تحلیل محتوی با استفاده از نرم-افزار تحلیل کیفی مکس‌کیو‌دی‌ای انجام شده است و به منظور استحکام تحقیق حاضر از چهار معیار قابلیت اعتبار، انتقال‌پذیری، قابلیت اطمینان و تاییدپذیری استفاده گردید. یافته‌ها: تجزیه و تحلیل انجام شده منجر به ظهور مدل نهایی پژوهش پیرامون مقوله محوری، با عنوان "ریاکاری اخلاقی نیروی انسانی" شد که به مولفه‌ها در دو بعد فردی و سازمانی و پیش‌رانها در 8 بعد عوامل شخصیتی، عوامل سازمانی، موفقیت‌طلبی، عوامل مالی، قدرت‌طلبی، عوامل محیطی، عوامل فرهنگی و انتصابات اشاره دارد. نتیجه‌گیری: این پژوهش زمینه برای شناخت ابعاد تشکیل دهنده ریاکاری اخلاقی، شامل مولفه‌های فردی و سازمانی در دو بعد درون‌سازمانی و برون‌سازمانی و عوامل تاثیرگذار در بخش پیش‌ران ریاکاری اخلاقی را فراهم آورده است.