شناسایی آینده‌های محتمل توسعۀ فرم شهری با رویکرد سناریونویسی (نمونۀ موردی: حوزۀ شمال غرب شهر مشهد)

نویسندگان

1 استادیار، گروه شهرسازی، واحد مشهد، دانشگاه آزاد اسلامی، مشهد، ایران.

2 دانشیار، گروه شهرسازی، واحد مشهد، دانشگاه آزاد اسلامی، مشهد، ایران.

3 استادیار، گروه اقتصاد، واحد مشهد، دانشگاه آزاد اسلامی، مشهد، ایران.

4 دانشجوی دکتری، گروه شهرسازی، واحد مشهد، دانشگاه آزاد اسلامی، مشهد، ایران.

doi
10.22108/sppl.2023.137705.1725
چکیده

تلاطم و وقوع رخدادهای شگفتی‌ساز موجب وارد‌شدن تکانه‌های عظیم به شهرها شده است؛ به‌گونه‌ای که رشد و توسعۀ فرم شهری روندی شتابان گرفته است. در چنین فضایی که شهرها همواره در‌معرض تغییر است، بهره‌گیری از ابزارهای سناریونویسی برای برنامه‌ریزان شهری امری ضروری است. حوزۀ شمال غرب مشهد یکی از حوزه‌های هفت‌گانۀ طرح جامع این شهر است. از ویژگی‌های این حوزه می‌توان به میزان زیاد و شتابان ساخت‌و‌ساز اشاره کرد. بررسی اجمالی سیمای کلی هر‌یک از منطقه‌های حوزه نشان می‌دهد که شرایط به‌نسبت متفاوتی در منطقه‌ها جاری است. به‌طور مشخص، سؤال پژوهش پاسخ به پرسش «سناریوهای آتی توسعۀ فرم شهری در حوزۀ شمال غرب مشهد چیست؟» است. روش پژوهش حاضر از‌حیث هدف، کاربردی و از‌حیث روش، توصیفی-تحلیلی است. همچنین، در این پژوهش برای جمع آوری داده‌ها از روش‌های اسنادی و میدانی و برای تحلیل اطلاعات از روش دلفی و سناریونویسی اسمیک پراب اکسپرت استفاده شده است. بر‌مبنای نتایج به‌دست‌آمده از سناریونویسی، سناریوی سوم با بیش از 17 درصد، بیشترین احتمال وقوع را دارد. بر‌اساس سناریو سوم، چهارگمانه به وقوع پیوسته و تنها یک گمانه رخ نداده است.