فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

سکونتگاه‌های روستایی مانند هر پدیده‌ای در‌معرض دگرگونی و آسیب قرار دارد. یکی از چالش‌های درخور تأمل، بی‌توجهی به حس مکان است که این بی‌توجهی از‌طرفی، باعث کمرنگ‌شدن جنبه‌های ادراکی و معنایی مکان شده و از طرف دیگر، پیوستگی احساسی با مکان، مورد غفلت واقع شده است؛ به‌طوری که ادامۀ این روند روستاها را از هویت و اصالت خود دور خواهد کرد و آنچه می‌ماند، تنها شالوده‌ای از تفکرات ناهمخوان با بستر است. این مسئله در گذر زمان حضورپذیری و سرزندگی مکان را تحت‌تأثیر قرار خواهد داد و درنهایت، تعداد بی‌شماری از روستاها با خالی‌شدن از سکنه، از‌بین خواهد رفت. به همین سبب، در پژوهش حاضر کوشش شده است تا پیشران‌های مؤثر بر هویت و حس مکان با رویکرد آینده‌پژوهی در روستای کندوان شناسایی شود. روش پژوهش حاضر براساس هدف کاربردی و از‌نظر ماهیت، براساس روش علم آینده‌‌پژوهی، تحلیلی و اکتشافی است. همچنین، داده‌ها به روش اسنادی و کتابخانه‌ای جمع‌آوری شده است. در این پژوهش داده‌های کیفی با پرسشنامۀ باز و بررسی اسناد به‌دست‌‌آمده و داده‌های کمّی نیز به‌صورت عددی و از وزن‌دهی پرسشنامه‌های دلفی استخراج شده است. یافته‌ها و نتایج براساس وضعیت صفحۀ پراکندگی عوامل بیانگر ناپایداری سیستم است و بیشتر عوامل حول محور قطری صفحه پراکنده‌ است. همچنین، از بین 59 متغیر، (بنا به بیشترین امتیاز تأثیرپذیر و تأثیرگذاری مستقیم) 39 عامل به‌عنوان خروجی میک‌مک در آیندۀ هویت و حس مکان در روستای کندوان اثرگذار است. از نوآوری پژوهش حاضر می‌توان به درک عمیق نیازهای مخاطبان و شناسایی پیشران‌های موثر بر حس مکان و درهم‌تنیدگی آنها به‌عنوان ایده‌ای نو اشاره کرد؛ زیرا موجب ایجاد پویایی و ماندگاری در نواحی روستایی می‌شود و درنهایت، دستیابی به توسعۀ پایدار را به‌عنوان یکی از ارزشمندترین میراث طبیعی امکان‌پذیر می‌کند.