آسیبشناسی کالبدی-اجتماعی بافت تاریخی شهر شوشتر
نویسندگان
1 استادیار گروه جغرافیای طبیعی دانشکدۀ جغرافیا و برنامهریزی دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران
2 دانشیار گروه جغرافیای طبیعی دانشکدۀ جغرافیا و برنامهریزی دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران
3 دانش آموخته کارشناسی ارشد رشتۀ آبوهواشناسی (سینوپتیک)، دانشکدۀ جغرافیا و برنامهریزی دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران
doi
10.22108/sppl.2023.137359.1721چکیده
توجه به بافت تاریخی شهرها (رشتة استوار پیونددهندة جامعه با گذشته و احیاگر هویت شهرهاست) پیوسته بیشتر شده و حراست از آن نیز نیز در کانون توجه زمامداران جوامع قرار گرفته است. هدف از پژوهش حاضر شناسایی مؤلفههایی با قابلیت و استعداد آسیبرسانی به بافت تاریخی شهر شوشتر و تعیین مراتب شدت آسیب هرکدام از مؤلفههاست. روش تحلیل، اکتشافی و توصیفی-تحلیلی است. اطلاعات و دادهها از منابع اسنادی و نیز از پیمایش حاصل شده است. نمونۀ آماری 11 فرد خبره بوده که ازمیان مدیران مجرب شهرداری و ادارة میراث فرهنگی، صنایعدستی و گردشگری برگزیده شده است. ارزیابی برپایۀ مدل پاستاکیا صورتگرفته که در آن باتوجه به موضوع پژوهش حاضر تغییراتی اعمال شده است. یافتههای پژوهش گویای عملکرد 34 مؤلفة آسیبزا در بافت تاریخی شوشتر بوده که درمجموع، قابلیت و استعداد آسیب «سطح زیاد» را آشکار کرده است. از سه بُعد بررسیشده، مؤلفههای بُعد کالبدی-محیطی نقش بیشتری را در آسیبرسانی داشتند و نیز شدت زیادتر آسیبها مربوط به این بُعد است. تعداد بیشتر مؤلفههای این بُعد نیز شدت آسیب را درسطح «بسیار زیاد» نشان دادند؛ درحالی که در هرکدام از دو بُعد اجتماعی-فرهنگی و نهادی، ضمن داشتن تعداد کم مؤلفۀ آسیبِ شناساییشده، نیمی از مؤلفهها نیز شدت آسیب را درسطح «متوسط» و پایینتر نمایان کردند. حفظ بافت تاریخی ضمن اینکه نیازمند اعتبارات کافی و بهرهمندی از دانش، فنون و ابزار روز است، مستلزم ارتقا آگاهی شهروندان و اصلاح نظام مدیریتی و قوانین نیز است.جرح و تعدیل مدل ارزیابی پاستاکیا و منطبقسازی آن بر هدفهای پژوهش حاضر کار بدیعی است که صورت گرفته است.
