بررسی تاثیر سناریوهای مختلف تغییر اقلیم بر نوسانات آب زیرزمینی در مناطق خشک و نیمه‌خشک (مطالعه موردی: دشت کرمان)

نویسندگان

1 گروه احیاء مناطق خشک و کوهستانی، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران

2 دانشیار دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران

3 دانشگاه تهران

doi
10.22125/iwe.2021.133762
چکیده

استفاده از خروجی مدل‌های گردش عمومی جو برای درک شرایط آب‌وهوایی و جلوگیری از گسترش و پیامدهای ناشی از اثر تغییر اقلیم بر روی منابع آب زیرزمینی در همه اکوسیستم‌ها به ویژه مناطق خشک و نیمه‌خشک ضروری می‌باشد. بنابراین تحقیق حاضر با هدف بررسی اثرات تغییر اقلیم بر نوسانات سطح آب زیرزمینی دشت کرمان انجام شد. ابتدا جهت بررسی اثر تغییر اقلیم در دوره‌های آتی از مدل اقلیمی CanESM2 و نرم‌افزار SDSM4.2 تحت سناریوهای انتشار RCP2.6، RCP4.5 و RCP8.5 و سپس از نرم‌افزار GMS10.0.5 برای مدل‌سازی کمی آب زیرزمینی دشت کرمان استفاده گردید. مدل ریاضی تهیه شده در مهرماه سال آبی 1382-1381 برای حالت پایدار، در سال‌های 1391-1381 در 120 گام زمانی برای حالت ناپایدار و در بازه زمانی 1394-1391 برای حالت صحت‌سنجی مورد واسنجی قرار گرفت. نتایج حاصل از سناریوهای اقلیمی در دوره آتی (1409-1385) نشان داد که دما به میزان 12/1، 23/1 و 37/1 درجه سانتی‌گراد و بارش به میزان 69/14، 19و 26/29 درصد در سناریوهای RCP2.6، RCP4.5 و RCP8.5 افزایش می‌یابد. نتایج اعمال سناریوهای اقلیمی نشان داد که به دلیل افزایش بارندگی در این دوره، متوسط تراز سطح آب زیرزمینی در سناریوهای RCP2.6، RCP4.5 و RCP8.5 در دوره آتی (1409-1395) نسبت به تراز سطح آب در سال 1382-1381 به ترتیب به میزان 19/7 و 26/7 و 33/7 متر در کل محدوده کاهش می‌یابد. لذا پیشنهاد می‌گردد مسئولین تمهیداتی را در مقابله با گرمایش جهانی حاصل از تغییرات اقلیمی و بهره‌برداری بیش از حد از منابع آب زیرزمینی از طریق اصلاح الگوی کشت، روش‌های نوین آبیاری اتخاذ نمایند.