فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

افراد و اقشار مختلف در جوامع انسانی نیازمند سرپناهی به نام «مسکن» هستند. فرآیند طراحی این نوع فضاها از راه‌های مختلفی انجام می‌شود که امکان بهره‌گیری از نظر‌های بهره‌بردار در‌طول انجام‌دادن این فرآیند، همواره مد‌نظر جامعۀ طراحان بوده است؛ زیرا کاربران در این امر عضوی اثرگذارند. در‌طی سال‌های اخیر، رویکرد مشارکتی به‌عنوان پاسخی مناسب در فرآیند طراحی فضاهای مسکونی، نقش مهمی داشته است. هدف از پژوهش حاضر تبیین و سنجش «کم و کیف مشارکت کاربر در فرآیند طراحی» است؛ از این رو در این مقاله کوشش شده است تا به پرسش‌هایی چون کاربر در چه موضوعاتی و تا چه میزان می‌تواند در این فرآیند ورود کند، پاسخ داده شود. در پژوهش حاضر از روش نظریۀ برپایه استفاده شده است. نتایج حاصل‌شده نشان‌دهندۀ حدود و نحوۀ مشارکت کاربر در مراحل مختلف فرآیند طراحی در فعالیتی سه مرحله‌ای و رفت‌و‌برگشتی است که در آن سهم کاربر بیشتر در «میزان تأثیرگذاری با اعلام نیازها» و سهم‌ معمار نیز بیشتر در «میزان مشارکت با اعمال ملاحظه‌های تخصصی» مطرح است. نوآوری پژوهش حاضر حصول مدل و مؤلفه‌های برآمده با استفاده از نظریۀ برپایه و ارائۀ مدل سه مرحله‌ای از مشارکت کاربر در فرآیند طراحی است.