ارزیابی کیفیت آب رودخانه آجیچای (دشت تبریز) براساس شاخصهای کیفی مصارف ویژه
نویسندگان
1 گروه آبشناسی و زیست محیطی، علوم زمین، دانشگاه صنعتی شاهرود، سمنان، ایران
2 دانشکده علوم زمین، دانشگاه صنعتی شاهرود
3 گروه علوم زمین، دانشکده علوم طبیعی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران
doi
10.22125/iwe.2021.133769چکیده
آجیچای یکی از بزرگترین رودخانههای دائمی حوضه آبریز دریاچه ارومیه میباشد. این رودخانه در طول مسیر خود به ویژه در محدوده شهر تبریز تحت تاثیر منابع آلاینده مختلفی قرار گرفته که باعث کاهش کیفیت آن میشود. در این تحقیق به منظور بررسی کیفی آب این رودخانه با استفاده از شاخصهای مختلف کیفی مصارف ویژه (خاص)، تعداد 16 ایستگاه نمونهبرداری در طول مسیر رودخانه تعیین و طی دو فصل تر (اردیبهشت ماه 95) و خشک (شهریور ماه 95) نمونهبرداری انجام شد. پارامترهای فیزیکوشیمیایی شامل اسیدیته (pH)، دما (T)، کدورت (Turbidity)، هدایت الکتریکی (EC)، کل جامدات محلول و معلق (TS)، کل جامدات محلول (TDS)، یونهای اصلی (سدیم، پتاسیم، کلسیم، منیزیم، کلر، سولفات، بی کربنات) و فرعی (نیترات و فسفات)، پارامترهای اکسیژن محلول (DO)، اکسیژن مورد نیاز شیمیایی (COD) و اکسیژنخواهی بیولوژیک (BOD) و پارامترهای بیولوژیکی شامل کلیفرم کل (T.C) و کلیفرمهای مدفوعی (F.C) اندازهگیری شد. مطابق نتایج به دست آمده مقادیر متوسط برخی از پارامترها از حد مجاز آب آشامیدنی ایران بالاتر میباشد. ارزیابی کیفی رودخانه آجیچای با استفاده از شاخص آلودگی رودخانه (RPI)، شاخص اورگان (OWQI)، شاخص سید (Said)، شاخص دینیوس (Dinius) و روش وزن دهی حسابی (شاخص کیفیت آب WQI) نشاندهنده وضعیت خیلی بد رودخانه در اکثر ایستگاهها بهخصوص قسمتهای میانی آن در محدوده شهر تبریز در اثر ورود آلایندهها به آن میباشد. بر اساس نتایج تحقیق شاخص سید، شاخص دینیوس و شاخص وزندهی حسابی بهدلیل توانایی در نشان دادن روند تغییرات کیفی، شاخصهای مناسب در ارزیابی کیفی رودخانه آجیچای جهت مصارف ویژه و بنابراین مدیریت کیفی آن معرفی میگردند