اولویت‌بندی مؤلفه‌های مؤثر بر کیفیت محیط شهری (مطالعۀ موردی: شهر شیراز)

نویسندگان

1 مربی گروه معماری دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

2 استادیار گروه جغرافیا، دانشگاه لرستان، لرستان، ایران

doi
10.22108/sppl.2022.125087.1534
چکیده

کیفیت محیط شهری به‌عنوان بخشی از مباحث کیفیت زندگی شهری جایگاه ویژه‌ای را در مطالعات برنامه‌ریزی شهری معاصر به خود اختصاص داده است؛ زیرا هرچقدر میزان کیفیت یک محیط شهری بیشتر باشد، آن شهر توانایی توسعۀ هوشمند و پایدار را دارد. البته رشد کمی و پرشتاب شهرها و اسپرال شهری در شهرهای جهان سوم همچون ایران باعث وقوع بحران‌های زیادی در زندگی شهری در قرن 21 مانند مشکلات محیطی و کاهش کیفیت محیط شهری شده است. هدف پژوهش حاضر، بررسی مؤلفه‌های مؤثر بر کیفیت محیط شهری در شهر شیراز است. این تحقیق، ازنظر هدف، رویکردی کاربردی دارد و ازنظر روش، توصیفی ـ تحلیلی است. روش گردآوری اطلاعات، اسنادی و پیمایشی (از طریق ابزار پرسشنامۀ محقق‌ساخته) بوده است و جامعۀ آماری، شهروندان شیراز هستند. از طریق نمونه‌گیری کوکران تعداد 384 پرسشنامه به‌عنوان حجم نمونه تکمیل شد. برای شناسایی ارتباط بین متغیرها و تحلیل آنها از مدل‌سازی معادلات ساختاری در نرم‌افزار لیزرل استفاده شده است. همبستگی بین متغیرها نشان‌دهنده و تأییدکنندۀ معناداری رابطۀ بین مؤلفه‌های محیط مسکن، کالبدی، محتوایی و عملکردی در کیفیت محیط شهری شیراز است؛ همچنین بیشترین همبستگی‌ها بین ویژگی‌های عملکردی (شامل خدمات بهداشتی، تجاری، تفریحی و رفاه اجتماعی) با کالبدی شامل (فضای شهری، دسترسی و حمل‌ونقل، فضاها و بناها) (67/0) و بعد از آن بین ویژگی‌های محیط‌های مسکونی با کالبدی (65/0) و سپس ویژگی‌های عملکردی با عوامل محیطی (64/0) است که نشان از اثرگذاری این ویژگی‌ها در کیفیت محیط شهری شیراز است.