بررسی تأثیر مؤلفه‏های اقتصاد دانش‌بنیان بر بهره‏وری و مصرف آب در بخش کشاورزی ایران

نویسندگان

1 دانش ‏آموخته کارشناسی ارشد اقتصاد کشاورزی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهید باهنر کرمان، کرمان، ایران

2 استادیار گروه اقتصاد کشاورزی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه جیرفت، جیرفت، ایران

3 دانشیار گروه اقتصاد کشاورزی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهید باهنر کرمان، کرمان، ایران

4 استادیار گروه اقتصاد کشاورزی، دانشگاه شهید باهنر کرمان، کرمان، ایران

doi
10.22125/iwe.2021.128209
چکیده

امروزه، اقتصاد دانش بنیان، به­عنوان راهکار برون رفت از مسائل و مشکلات مختلف، مطرح شده است. با توجه به این‏که، بیش از 90 درصد مصرف آب به بخش کشاورزی اختصاص دارد،  دانش­بنیان شدن کشاورزی که یکی از مؤلفه­های آن، نوآوری و توسعه سیستم‌های آبیاری نوین در اراضی کشاورزی می­باشد؛ باعث افزایش راندمان مصرف آب و تولید می­شود.  لذا؛ در این مطالعه به بررسی تأثیر مولفه‏های مختلف اقتصاد دانش بنیان بر بهره‏وری و مصرف آب در بخش کشاورزی ایران طی دوره 96-1381، با استفاده از شبکه علی­بیزین در قالب 4 سناریو پرداخته شده است. نتایج مطالعه نشان داد مؤلفه دانش و سرمایه انسانی، کم­ترین اثر را بر نرخ رشد مصرف آب در بخش کشاورزی ایران دارد و احتمال افزایش نرخ  رشد سطح اراضی مجهز به آبیاری تحت فشار با اجرای چهار سناریوی مؤلفه دانش و سرمایه انسانی، رژیم نهادی و محرک اقتصادی، زیرساخت­های اطلاعات و ارتباطات و نوآوری به‏ترتیب برابر با 9/59%، 55%، 60% و 60% و احتمال کاهش نرخ رشد مصرف آب در بخش کشاورزی 80% می­باشد. لذا حرکت به سمت دانش بنیان شدن اقتصاد می‏تواند به بهبود راندمان آب در بخش کشاورزی ایران کمک نماید.