فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

رخنمون‌های مناسبی از سنگ‌های کرتاسه زیرین در دامنه شمالی شیرکوه در جنوب باختری یزد وجود دارد. بخش عمده کرتاسه را در این گستره سنگ آهک‌های نازک تا ستبر لایه رودیست - اوربیتولینادار (سازند تفت) به سن بارمین - آپتین می‌سازد. این مجموعه با واسطه چندین متر کنگلومرای دانه ریز خاکستری رنگ و ماسه سنگ قرمز رنگ (سازند سنگستان) با ناپیوستگی آذرین - رسوبی (Nonconformity) برروی گرانیت شیرکوه (به سن تقریبی ۱۷۵ میلیون سال) جای دارد. بر روی سنگ آهک‌های اوربیتولینادار با گذر هم‌شیب یک توالی از شیل‌های سبز مایل به زیتونی و سنگ آهک مارنی گلوکونیت‌دار خاکستری مایل به زرد رنگ (شیل‌های دره زنجیر) به سن آلبین قرار گرفته است. در شیل‌های دره زنجیر ماکروفسیل‌های آمونیت – شکم‌پا - مرجان - دو کفه‌ای – بلمنیت و دندان ماهی فراوان است. در این شیل‌ها ۲ افق و ۵ زون آمونیتی شناسایی شده است. آثار حرکات سیمرین میانی (لوتین، سیدامامی - علوی نائینی ۱۹۹۰) در این گستره به طور کامل نمایان است که از شواهد آن می‌توان به گرانیت شیرکوه، سنگ‌های دگرگون شده نای‌بند و شمشک (تریاس بالایی - ژوراسیک میانی) و دگرشیبی موجود بین سنگ‌های ژوراسیک زیرین و کرتاسه زیرین اشاره نمود. با مطالعه مقاطع نازک و تعیین میکروفاسیس‌های رسوبی به طور کلی سه نوع محیط رسوبی شامل دریای باز (Open Marine)، سد یا بار (Barrier) ولاگون (Lagoon) برای سنگ‌های کرتاسه زیرین ناحیه تعیین شده است.