فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

فرآیندهای زمین‌شناسی معدنی کشاورزی و صنعتی عامل بوجود آوردن مواد مسموم‌کننده در چرخه زیست محیطی می‌باشند. اگر چه بعضی از فعالیت‌های سودمند شیمیایی باعث کنترل بیماری‌هایی نظیر طاعون می‌گردد، اما اغلب آلوده شدن محیط زیست انسان به وسیله کانی‌ها و عناصر مسموم‌کننده بیماری‌های مختلفی را به وجود می‌آورد. مطالعات پژوهشگران زیست محیطی نشان می‌دهد که هوازدگی شیمیایی سنگ‌ها، معادن متروکه، تفاله‌های معدنی، صنعتی و کشاورزی می‌تواند باعث آزاد شدن عناصر مسمومیت‌زا (سرب، روی، کادمیم، جیوه و غیره) در چرخه زیست محیطی گردیده و در نهایت بیماری‌های زیست محیطی را بوجود آورد. کلیه عناصر تشکیل‌دهنده پوسته زمین که از طریق چرخه ژئوشیمیایی زمین (خاک، آب، هوا و غیره) وارد بدن می‌شوند در صورتی که بیش از سه برابر مرز مجاز مورد نیاز بدن مصرف شوند می‌توانند در دراز مدت خطرآفرین باشند. عناصر کالکوفیل (کادمیم، روی، نیکل،کبالت، جیوه، سرب، آرسنیک، آنتیموان و بیسموت) بیشترین خطر مسمومیت‌زایی را برای ایجاد بیماری‌های قلبی و سرطانی دارند و در رده بعد عناصر لیتوفیل نظیر آلومینیم، باریم، بریلیم و تالیم در بعضی موارد مسموسمت‌زا می‌باشند. بعضی از عناصر واسطه‌ای جدول مندلیف نظیر کروم، منگنز، آهن و عناصر گروه رادیواکتیو با مقادیر مصرفی زیاد سرطان زا هستند. مطالعات زیست محیطی نشان داده است که بسیاری از عناصر اصلی نظیر سدیم، پتاسیم، روبیدیم، سزیم، کلسیم، کربن، ازت، فلوئور، فسفر، گوگرد، کلر و ید خطرات زیست محیطی چندانی ندارند. از جمله کانی‌هایی که باعث ایجاد سرطان‌های خطرناک می‌شود، گروه سرپانتین است که در چندین کشور ثابت شده است مقدار بیش از حد SO2 حاصل از ذوب مواد معدنی (بیش از 2/0 میلی گرم در هر لیتر هوا) می‌تواند باعث ناهنجاری‌های تنفسی و مرگ گردد. نتایج تحلیلی این مقاله نشان می‌دهد که در چرخه زیست محیطی، انسان، بیوسفر و آتمسفر و هیدروسفر باعث آزاد شدن کانی‌ها و عناصر مسموم‌کننده می‌گردند که در شرایط مختلفی می‌توانند بر سلامتی انسان آسیب وارد نمایند و در مواردی که شدت آلودگی‌ها زیاد باشد باعث ناهنجاری‌های  قلبی، عصبی، سرطانی و در نهایت مرگ می‌گردد.