فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

توده گرانیتوئیدی الوند از جمله توده‌های گرانیتوئیدی به سن جایگزینی کرتاسه فوقانی پالئوسن زیرین، واقع در نوار دگرگونی سنندج- سیرجان می‌باشد که با گسترش تقریبی حدود ٤٠٠ کیلومتر مربع بین شهرهای همدان تا تویسرکان رخنمون دارد. این توده در گذشته توسط محققین متعددی از جنبه‌های مختلف مورد بحث و بررسی قرار گرفته است، لیکن مسئله پتروژنز و خاستگاه تکتونوماگمایی توده مذکور کمتر مورد توجه واقع شده است. لذا در این مقاله سعی شده ارتباط بین نحوه تشکیل این توده و موقعیت تکتونوماگمایی آن مشخص گردد. توده گرانیتوئیدی الوند دارای ترکیب سنگ شناسی متنوعی است، لیکن ترکیب سنگ شناسی آن به طور عمده سیینوگرانیتی و مونزوگرانیتی می‌باشد. براساس بررسی‌های ژئوشیمیایی و استفاده از نمودار مثلثی  Ab- Or- Q ، محدوده دما- فشار تقریبی این توده در هنگام جایگزینی ⁰C  680-760=T و P =2 Kbar مشخص گردیده است. با توجه به مطالعات کانی‌شناسی، سنگ شناسی، ژئوشیمیایی و ویژگی‌های زمین شناسی منطقه مورد مطالعه، توده گرانیتوئیدی الوند از جمله گرانیتوئیدهای نوع S، یا گرانیتوئیدهای با منشأ پالین‌ژنتیکی می‌باشد. بررسی‌های ژئوشیمیایی در ارتباط با تعیین خاستگاه تکتونوماگمایی توده گرانیتوئیدی الوند بیانگر آن است که توده مذکور از جمله گرانیتوئیدهای همزمان با برخورد (همزمان با کوهزایی (کوهزایی لارامید) تا مراحل پایانی کوهزایی) و یا به عبارت کلی‌تر از جمله گرانیتوئیدهای کوهزایی می‌باشد. بررسی جایگاه تکتونیکی توده گرانیتوئیدی الوند مبین آن است که این توده از جمله گرانیتوئیدهای کوهزایی و از نوع گرانیتوئیدهای قوس قاره ای (CAG) و حاصل فرورانش پوسته اقیانوسی نئوتتیس به زیر پوسته قاره‌ای ایران مرکزی می‌باشد، که در کرتاسه فوقانی- پالئوسن زیرین (حدود 65 میلیون سال قبل)، در نوار دگرگونی سنندج- سیرجان جایگزین گردیده است. با توجه به تعیین سن‌های انجام شده مختلف بر روی این توده می‌توان اظهار داشت که چرخه ماگمایی آن از آغاز تا پایان حدود ٤٠ میلیون سال طول کشیده است.