فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

ضمن بررسی مطالعات گاه‌شناسی دوره‌های مسکونی بر روی تپه‌های باستانی در گستره گرگان و دشت که تعداد آن‌ها به حدود ۳۰۰ عدد می‌رسد و از منطقه جنگلی دامنه‌های شمالی البرز تا فراسوی دیوار ساسانی در شمال شهرستان گنبد پراکنده می‌باشند، تعدادی بریدگی در دره رودخانه اترک و تعدادی نیز در فاصله بین این دره تا سرچشمه‌های رودخانه گرگان در روستای قرناوه جهت آگاهی از چگونگی روند رسوب‌گذاری مواد لسی مورد مطالعه قرار گرفتند. افزون بر آن دو نیمرخ که یکی در چکاد آق‌امام با فرازای ۱۲۷۰ متر از سطح دریا و دیگری در کناره رودخانه ترکولو در خاور مینودشت و با فرازای ۱۵۰ متر از سطح دریا جای دارند بررسی‌های فیزیکی و شیمیایی و سن‌یابی به روش 14 C انجام گرفت. نتایج نشان می‌دهد که رسوبات لسی عصر هولوسن در این گستره بر روی مواد کنگلومرایی سست، حاصل یک دوره پربارش، قرار گرفته‌اند. آثار خاک‌شناسی این دوره که دارای آب و هوایی گرم و مرطوب بوده است، خاک‌های اکسی سولی می‌باشد که در چکاد آق امام با فرازای ۱۲۷۰ متر از سطح دریا شناسایی شده است. افزون بر آن بررسی مقاطع دره رودخانه اترک و نیمرخ مینودشت نشان می‌دهد که پس از پشت سر گذاردن دوره‌های پربارش و همراه با تشکیل خاک‌های اکسی سل در ۱۵۰۰۰-۹۰۰۰ سال قبل یعنی در عصر سنگی فوقانی (Upper Paleolithic) به ترتیب یک دوره گرم و خیس همراه با خاک‌های هیدروموف و سه دوره گرم و مرطوب استپی در ۱۳۰+ ۷۸۶۰ و ٢٩٤۰ و ٢٦١٠ و ٤٠+۲۳۰۰ سال قبل وجود داشته است که بوسیله چهار دوره گرم و خشک و همراه با رسوبات لسی قطع گردیده است. در پایان هم‌آهنگی نتایج به دست آمده با بررسی‌های باستان‌شناسی نشان می‌دهد که امکان گاه‌شناســی رسـوبـــات بــــه روش 14 C از مواد هوموسی نه تنها امکان‌پذیر می‌باشد بلکه از نظر بررسی چگونگی تغییرات شرایط جوی حتی دقیق‌تر نیز می‌باشد، چرا که اسکان مناطق گوناگون هیچگاه با شروع شرایط آب و هوایی مناسب آغاز نگردیده و علت ترک مناطق مسکونی نیز همیشه نامطلوب شدن شرایط جوی نمی‌باشد.