فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

توده نفوذی ونارج قم در کمربند آتشفشانی ارومیه دختر در ۱۹ کیلومتری قم مجاور معدن منگنز ونارج در ناحیه باختری ایران مرکزی قرار دارد. این توده در محل تغییر جهت گسله بیدهند به سبب زون کششی ایجاد شده، بالا آمده و دارای ترکیب‌شناسی به صورت کوارتز دیوریت، گرانودیوریت، کوارتز مونزودیوریت، سینیت کوارتزدار، مونزونیت و مونزودیوریت می‌باشد.  دایک‌ها و رگه‌های تزریقی در قسمت‌های مختلف توده دیده می‌شود و در بخش مرکزی حاوی آنکلاوهای ریوداسیتی است. بافت سنگ‌ها، به طور عمده گرانولار و پورفیریک با زمینه میکرو گرانولار بوده و کانی‌های موجود در زمینه گاهی به صورت بافت‌های جهت یافته ظاهر شده‌اند که حاکی از مکانیسم جریان طی جایگزینی ماگما می‌باشد. بافت کاتاکلاستیک ناشی از تأثیرات تکتونیکی بعد از انجماد ماگما در توده و نارج دیده می‌شود. توده نفوذی و نارج یک توده کالکوآلکالن بوده که در آن نسبت سدیم خیلی بیشتر از پتاسیم (Na>K) و از نظر تیپ سنگ‌شناسی پر آلومینوس است. این توده نفوذی به گمان از طریق ذوب یک سرچشمه زیر پوسته ای Infracrustal)) از سنگ‌های ماگمایی تا حدودی دگـرسان شده کالکوآلکالن که بوسیله صفحات زیر رونده (Underplating) گرم شده‌اند، منشا گرفته است (نگاه کنید به 1990.Chappell and Stephen 1988 and D'Amico et al). توده و نارج سنگ‌های آتشفشانی ائوسن و آهک‌های الیگومیوسن قم را قطع نموده و دارای سنی بعد از میوسن آغازی می‌باشد.