فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

چکیدهطرح مسئله: در سطح جهان شهرهای بسیاری بر اثر رشد پراکنده از منابع طبیعی خود به‌درستی بهره‌برداری نمی‌کنند. برای رویارویی با چنین وضعیتی و نیل به گونه‌ای از رشد که پاسخگوی نیازهای امروز جامعة شهری در عین حفظ محیط‌زیست و موهبت‌های طبیعی باشد، دیدگاههای چندی مطرح شده که یکی از مقبول‌ترین آنها، رویکرد «رشد هوشمند» است.هدف: هدف این پژوهش، تحلیل شاخص‌های رشد هوشمند شهری در منطقة یک شهرداری کرج به‌منظور برنامه‌ریزی برای سوق‌دادن رشد شهری به مسیر مطلوب است.روش پژوهش: روش پژوهش، توصیفی‌تحلیلی و مبتنی بر داده‌های اسنادی و پیمایشی است. ابتدا شاخص‌های 18گانة بررسی‌شده به‌طور مستقل محاسبه و تحلیل شدند و سپس با وزن‌دهی به آنها به روش تحلیل سلسله‌مراتبی و با استفاده از میانگین نظرات سه فرد خبره و به‌کارگیری نرم‌افزار Expert Choice، وضعیت کلی رشد شهری با ابداع یک مدل ریاضی، محاسبه و تحلیل شد. محدودة مطالعاتی در شمال شرق کلان‌شهر کرج قرار گرفته و با مساحت 4/859 هکتار بیش از 120 هزار نفر جمعیت را در خود جای داده است.نتایج: یافته‌های پژوهش نشان داد بیشتر شاخص‌ها در سطح نزدیک به متوسط با فراوانی بیشتر در زیر رقم متوسط قرار دارند و بر فاصلة زیاد رشد شهری از معیارهای رشد هوشمند دلالت می‌کنند. شاخص پراکنده‌رویی شهر برابر با 6/0 و شاخص اختلاط کاربری نزدیک به رقم لگاریتم تعداد محله‌ها به دست آمد. این دو و نیز شاخص تراکم ساختمانی که در دوسوم ساختمان‌ها کمتر از 210 درصد بوده و همچنین انجام بیش از نصف سفرها با وسایل نقلیة موتوری شخصی ازجمله شاخص‌هایی هستند که بر دوری از معیارهای شهر هوشمند دلالت می‌کنند. بررسی یکپارچة مجموع شاخص‌ها بیان‌کنندة این است که محدودة مطالعاتی به‌لحاظ رشد هوشمند شهری وضعیت متوسطی دارد.